Μετά την επίσκεψη στις ΗΠΑ, γύρω από τα θέματα Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Καθημερινή και ο δημοσιογράφος Γιώργος Μπουρδάρας, δημοσίευσαν το παρακάτω σχόλιο, στο φύλλο της 16-10-09...
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_16/10/2009_333559
Πράσινη πινελιά σε γκρίζο τοπίο
Tου Γιωργου Σ. Μπουρδαρα
Ποια σχέση μπορεί να έχει η Δανία, και ειδικότερα ο εκπρόσωπος Περιβάλλοντος του κυβερνώντος κόμματος στη χώρα αυτή, ή και η επικεφαλής Περιβάλλοντος και Χωροταξίας μιας πόλης της Σουηδίας που έχει χαρακτηριστεί ως η «πιο πράσινη πόλη» στην Ε.Ε., με την Ελλάδα - μία εκ των πλέον ταλαιπωρημένων και κακοποιημένων και σε αυτά τα μέτωπα χωρών της Ενωσης; Λοιπόν, υπάρχει σχέση. Και μάλιστα σχέση τέτοια που σπάει το γκρίζο της αρνητικής εικόνας την οποία έχουμε σχεδόν οι περισσότεροι για το παρόν και το μέλλον αυτού του τόπου.
Μία Ελληνίδα, η κ. Λιάνα Γούτα, χημικός-μηχανικός και στέλεχος των ΕΛΠΕ, ήταν μαζί με τις δύο προαναφερόμενες προσωπικότητες, σε μια ολιγομελή (για την ακρίβεια 10μελή) ομάδα Ευρωπαίων που κατόπιν προσκλήσεως του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μετέβησαν γι’ αρκετές ημέρες στις ΗΠΑ, στο πλαίσιο ειδικού προγράμματος International Visitors Leaders, που αντικείμενό του είχε την «Ανάπτυξη Πράσινων Τεχνολογιών και Πολιτικών στη μετά Ανθρακα εποχή»! Δύο είναι, μεταξύ των άλλων, οι παράμετροι εκείνες που προσδίδουν στο γεγονός ιδιαίτερη σημασία: πρώτον, ότι οι επαφές πραγματοποιήθηκαν ενόψει της προγραμματισθείσας για τον Δεκέμβριο κρίσιμης Συνόδου της Κοπεγχάγης αναφορικά με τη μετά Κιότο εποχή.
Δεύτερον, ότι η κ. Γούτα δεν ανήκει σε αυτό που ονομάζουμε κεντρική πολιτική σκηνή: Με δική της επιλογή δεν συμμετείχε για δεύτερη συνεχόμενη φορά στις εκλογές - ήταν υποψήφια με την Ν.Δ. το 2007. Αυτό καταδεικνύει ότι υπάρχουν αρκετοί Ελληνες που δεν περιμένουν την ανάδειξή τους σε δημόσια αξιώματα, προκειμένου να αναλάβουν δράση σε κρίσιμους τομείς. Κάτι το οποίο αναγνωρίζεται όχι μόνο εντός (κάτι που μάλλον σπάνια συμβαίνει), αλλά και κυρίως εκτός των συνόρων.
Κατ’ επέκτασιν, η περίπτωση της κ. Γούτα αποδεικνύει και τις δυνατότητες που έχουν και οι 300 της Βουλής, αν αποφασίσουν πραγματικά, αναβαθμίζοντας τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες, να συμβάλουν στην προσπάθεια για ν’ ανέβει η χώρα ακόμα ψηλότερα. Και μάλιστα στο πλέον σημαντικό ζήτημα των καιρών όπως είναι η ανάπτυξη με σεβασμό στο περιβάλλον.
«Η Ελλάδα έχει πολλά να διδαχθεί και να κερδίσει από το παράδειγμα άλλων χωρών που οδηγούν την κούρσα στη νέα πράσινη οικονομία, συνδυάζοντας γενναίες πολιτικές αποφάσεις με την έρευνα, την επιστήμη, τις επιχειρήσεις και την οικονομία», αναφέρει η κ. Γούτα. «Για τη χώρα μας, με το τόσο πλούσιο δυναμικό ανανεώσιμης ενέργειας, η πρόκληση είναι όχι απλώς να ακολουθήσουμε, αλλά να πρωτοπορήσουμε», συνεχίζει. Για να προσθέσει με έμφαση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεικνύουν με τις επιλογές τους το πόσο «ανοικτές» είναι σε νέες ιδέες: «Θέλουν να ακούσουν, να μάθουν από τους άλλους. Κάτι που δυστυχώς δεν γίνεται καθόλου στην Ελλάδα, όπου “τα ξέρουμε όλα” και δεν κοιτάμε καθόλου έξω από τα σύνορά μας».
Το δημοσίευμα στο http://www.lianagouta.gr/website/pdf_articles/Καθημερινή_Μπουρδάρας_16-10-09.pdf
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ενέργεια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ενέργεια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2009
Καλεσμένη στις ΗΠΑ για το Περιβάλλον και την Ενέργεια
Με την επιστροφή μου από το ταξίδι μου στις ΗΠΑ, το παρακάτω Δελτίο Τύπου ενημέρωσε με λίγα λόγια για ένα πολύ γεμάτο ταξίδι 12 ημερών, εξαιρετικού ενδιαφέροντος!...
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ, 14-10-09
Η Λιάνα Γούτα, μετά από πρόσκληση του State Department, στα πλαίσια του Προγράμματος International Visitors Leaders (IVLP), επισκέφθηκε τις ΗΠΑ για 12 ημέρες, με θέμα την Ανάπτυξη Πράσινων Τεχνολογιών και Πολιτικών στην μετα-Άνθρακα εποχή.
Σκοπός του ταξιδιού ήταν η ενημέρωση γύρω από τον τρόπο που η αμερικανική Κυβέρνηση και Διοίκηση αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή τις προκλήσεις του περιβάλλοντος και της ενέργειας και η ανταλλαγή απόψεων με ευρωπαίους που ασχολούνται με τα θέματα αυτά, σε μια κρίσιμη χρονικά στιγμή, ενόψει της Συνόδου της Κοπεγχάγης τον Δεκέμβριο του 2009, όπου η διεθνής κοινότητα θα αποφασίσει για την μετά Κιότο εποχή. Για το σκοπό αυτό κλήθηκαν να συμμετάσχουν 10 ευρωπαίοι από ισάριθμες χώρες της ΕΕ οι οποίοι ασχολούνται με το θέμα, όπως ο Δανός βουλευτής Per Orum Joergensen, εκπρόσωπος περιβάλλοντος του κυβερνώντος κόμματος της Δανίας, που υποδέχεται τη Σύνοδο της Κοπεγχάγης, η κα Anna Ingeborg, επικεφαλής Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της πόλης Vaxjo της Σουηδίας, της πιο «Πράσινης πόλης» της ΕΕ, και άλλοι, ενώ από την Ελλάδα καλεσμένη ήταν η Λιάνα Γούτα.
Πρώτος σταθμός του ταξιδιού ήταν η Ουάσιγκτον προκειμένου να γίνουν συναντήσεις με την κεντρική διοίκηση των ΗΠΑ, το Υπουργείο Εξωτερικών, το Κογκρέσο και την Αμερικανική Υπηρεσία Προστασία Περιβάλλοντος, ώστε να υπάρξει ενημέρωση για τις κεντρικές κυβερνητικές πολιτικές Ενέργειας και Περιβάλλοντος. Ακολούθησε μετάβαση στο Vermont, μια πρωτοπόρο πολιτεία στα θέματα περιβάλλοντος, προκειμένου να συζητηθεί ο ρόλος και οι πρωτοβουλίες σε επίπεδο πολιτείας, και κατόπιν στο Pittsburg, την πόλη που από μολυσμένη πρωτεύουσα του χάλυβα και του άνθρακα μεταμορφώνεται σε πράσινη πόλη της νέας εποχής. Το ταξίδι ολοκληρώθηκε με μια τελευταία ημέρα, στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, σε ευρωπαϊκό έδαφος, όπου η ομάδα των ευρωπαίων συζήτησε με αξιωματούχους των Βρυξελλών, προκειμένου να υπάρξει μια σύγκριση της αμερικανικής με την ευρωπαϊκή εμπειρία.
«Επρόκειτο για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ταξίδι με συζητήσεις και ανταλλαγή απόψεων γύρω από πολιτικές, μέτρα και στόχους προώθησης των νέων τεχνολογιών που εφαρμόζονται σε ΗΠΑ και Ευρώπη, αλλά και γύρω από τη νέα κουλτούρα που αναπτύσσεται στην πολιτική, πανεπιστημιακή, ερευνητική, επιχειρηματική κοινότητα αλλά και στην ίδια την κοινωνία, ως προς τις περιβαλλοντικές και ενεργειακές προκλήσεις που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε», δήλωσε η Λιάνα Γούτα μετά την επιστροφή της.
«Η Ελλάδα έχει πολλά να διδαχθεί και να κερδίσει από το παράδειγμα άλλων χωρών, που ανοίγουν τον δρόμο και οδηγούν την κούρσα στη νέα πράσινη οικονομία, σε κεντρικό, περιφερειακό, τοπικό επίπεδο, συνδυάζοντας γενναίες πολιτικές αποφάσεις με την έρευνα, την επιστήμη, τις επιχειρήσεις και την οικονομία. Ωστόσο, για τη χώρα μας, με το τόσο πλούσιο δυναμικό ανανεώσιμης ενέργειας, η πρόκληση για μας είναι όχι απλώς να ακολουθήσουμε αλλά να πρωτοπορήσουμε...», τόνισε η Λιάνα Γούτα.
Στο Συνημμένο ακολουθούν μερικές ακόμα πληροφορίες.
Συνημμένο
Ο κύκλος συζητήσεων στην Ουάσιγκτον, περιελάμβανε συναντήσεις με την Γραμματεία Διεθνών Περιβαλλοντικών Θεμάτων του State Department, την Επιτροπή Ενέργειας και Εμπορίου του Κογκρέσου και τέλος με την αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA, Environmental Protection Agency). Στις συζητήσεις έγινε αναλυτική αναφορά για την πορεία της κρίσιμης νομοθεσία που προωθείται για πρώτη φορά στις ΗΠΑ για τις κλιματικές αλλαγές, σύμφωνα με τις προεκλογικές δεσμεύσεις του Προέδρου Ομπάμα, και η οποία αφού εγκρίθηκε από το Κογκρέσο, κατατέθηκε πλέον για συζήτηση και έγκριση στη Γερουσία. Η έγκριση αυτού του νομοθετικού πακέτου έχει ιδιαίτερη σημασία για τη θέση των ΗΠΑ ενόψει των κρίσιμων διαπραγματεύσεων του Δεκεμβρίου στην Κοπεγχάγη, με στόχο την επίτευξη μιας Διεθνούς Συμφωνίας για την μετα-Κιότο εποχή.
Δεύτερος σταθμός της επίσκεψης ήταν το Burlington στην πολιτεία του Vermont, μια από τις πλέον φιλελεύθερες και προοδευτικές πολιτείες των ΗΠΑ, ειδικά σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος. Εκεί πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με τον κυβερνήτη του Vermont αλλά και με τον γερουσιαστή της περιοχής Bernie Sanders, γνωστό για τις προοδευτικές του θέσεις στα θέματα του περιβάλλοντος. Ακολούθησε ενημέρωση για το μεγάλο πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας που έχει θεσπίσει το Vermont, τα μέτρα που την έκαναν την πρώτη πολιτεία στις ΗΠΑ όπου η εξοικονόμηση που επετεύχθη ήταν μεγαλύτερη από την αύξηση των αναγκών σε ενέργεια και τους στόχους για το μέλλον (περαιτέρω εξοικονόμηση 360000 MWh/χρόνο, με οικονομικό όφελος 342 εκ $ και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας, μείωση του λογαριασμού ρεύματος κατά 25% στα νοικοκυριά κλπ). Η εικόνα για την πολιτεία ολοκληρώθηκε με συναντήσεις με τοπικές εταιρίες που πρωτοπορούν στο χώρο της ενέργειας και του περιβάλλοντος με εντυπωσιακές επιδόσεις στα θέματα κοινωνικής ευθύνης.
Επόμενος σταθμός, το Pittsburg, η πόλη που ταυτίστηκε με τα ορυχεία άνθρακα, τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής και χάλυβα και η οποία, αφού πέρασε μια μεγάλη κρίση οικονομίας και απασχόλησης, σήμερα επενδύει στο μέλλον, με όραμα την μεταμόρφωσή της σε πράσινη πόλη της νέας εποχής. Αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος που η πόλη επελέγη για τη Σύνοδο Κορυφής των G-20, που πραγματοποιήθηκε λίγες μόνο μέρες πριν. Στις συναντήσεις με το γραφείο του Δημάρχου, έγινε ενημέρωση για το Σχέδιο μετάβασης της πόλης στη νέα μετα-άνθρακα εποχή και την επιλογή του Pittsburg ως μια από τις 25 «Ηλιακές Πόλεις των ΗΠΑ». Μικρές ανεμογεννήτριες στημένες κατά μήκος των δρόμων στο κέντρο της πόλης, μεγάλα πανό για πράσινες θέσεις εργασίας στο κεντρικό κτίριο της Ομοσπονδίας των εργατών χάλυβα, διαφημίσεις στην τηλεόραση και τους δρόμους, δηλώνουν το νέο όραμα της πόλης, που ήδη μετρά πρωτιές και πρωτοπορίες στον τομέα των ενεργειακών κτιρίων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Συνεδριακό Κέντρο όπου έγινε η Σύνοδος των G-20. Αλλά και η δυνατή πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα της πόλης (University of Pittsburg, Carnegie Melon), δίνει έμφαση στις νέες ενεργειακές τεχνολογίες συνδέοντας την έρευνα με επενδυτικά κεφάλαια, όπως προέκυψε από τη συζήτηση με τον διευθυντή του Κέντρου Αειφόρου Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου του Pittsburg, καθηγητή Eric Beckman.
Το ταξίδι ολοκληρώθηκε με μια συνάντηση με τους αξιωματούχους των Βρυξελλών, για μια σύγκριση της αμερικανικής με την ευρωπαϊκή εμπειρία.
Για φωτογραφικό υλικό, επισκεφθείτε και την ιστοσελίδα www.lianagouta.gr και το http://www.lianagouta.gr/professionalphoto.php?album_aa=Καλεσμένη%20στις%20ΗΠΑ
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ, 14-10-09
Η Λιάνα Γούτα, μετά από πρόσκληση του State Department, στα πλαίσια του Προγράμματος International Visitors Leaders (IVLP), επισκέφθηκε τις ΗΠΑ για 12 ημέρες, με θέμα την Ανάπτυξη Πράσινων Τεχνολογιών και Πολιτικών στην μετα-Άνθρακα εποχή.
Σκοπός του ταξιδιού ήταν η ενημέρωση γύρω από τον τρόπο που η αμερικανική Κυβέρνηση και Διοίκηση αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή τις προκλήσεις του περιβάλλοντος και της ενέργειας και η ανταλλαγή απόψεων με ευρωπαίους που ασχολούνται με τα θέματα αυτά, σε μια κρίσιμη χρονικά στιγμή, ενόψει της Συνόδου της Κοπεγχάγης τον Δεκέμβριο του 2009, όπου η διεθνής κοινότητα θα αποφασίσει για την μετά Κιότο εποχή. Για το σκοπό αυτό κλήθηκαν να συμμετάσχουν 10 ευρωπαίοι από ισάριθμες χώρες της ΕΕ οι οποίοι ασχολούνται με το θέμα, όπως ο Δανός βουλευτής Per Orum Joergensen, εκπρόσωπος περιβάλλοντος του κυβερνώντος κόμματος της Δανίας, που υποδέχεται τη Σύνοδο της Κοπεγχάγης, η κα Anna Ingeborg, επικεφαλής Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της πόλης Vaxjo της Σουηδίας, της πιο «Πράσινης πόλης» της ΕΕ, και άλλοι, ενώ από την Ελλάδα καλεσμένη ήταν η Λιάνα Γούτα.
Πρώτος σταθμός του ταξιδιού ήταν η Ουάσιγκτον προκειμένου να γίνουν συναντήσεις με την κεντρική διοίκηση των ΗΠΑ, το Υπουργείο Εξωτερικών, το Κογκρέσο και την Αμερικανική Υπηρεσία Προστασία Περιβάλλοντος, ώστε να υπάρξει ενημέρωση για τις κεντρικές κυβερνητικές πολιτικές Ενέργειας και Περιβάλλοντος. Ακολούθησε μετάβαση στο Vermont, μια πρωτοπόρο πολιτεία στα θέματα περιβάλλοντος, προκειμένου να συζητηθεί ο ρόλος και οι πρωτοβουλίες σε επίπεδο πολιτείας, και κατόπιν στο Pittsburg, την πόλη που από μολυσμένη πρωτεύουσα του χάλυβα και του άνθρακα μεταμορφώνεται σε πράσινη πόλη της νέας εποχής. Το ταξίδι ολοκληρώθηκε με μια τελευταία ημέρα, στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, σε ευρωπαϊκό έδαφος, όπου η ομάδα των ευρωπαίων συζήτησε με αξιωματούχους των Βρυξελλών, προκειμένου να υπάρξει μια σύγκριση της αμερικανικής με την ευρωπαϊκή εμπειρία.
«Επρόκειτο για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ταξίδι με συζητήσεις και ανταλλαγή απόψεων γύρω από πολιτικές, μέτρα και στόχους προώθησης των νέων τεχνολογιών που εφαρμόζονται σε ΗΠΑ και Ευρώπη, αλλά και γύρω από τη νέα κουλτούρα που αναπτύσσεται στην πολιτική, πανεπιστημιακή, ερευνητική, επιχειρηματική κοινότητα αλλά και στην ίδια την κοινωνία, ως προς τις περιβαλλοντικές και ενεργειακές προκλήσεις που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε», δήλωσε η Λιάνα Γούτα μετά την επιστροφή της.
«Η Ελλάδα έχει πολλά να διδαχθεί και να κερδίσει από το παράδειγμα άλλων χωρών, που ανοίγουν τον δρόμο και οδηγούν την κούρσα στη νέα πράσινη οικονομία, σε κεντρικό, περιφερειακό, τοπικό επίπεδο, συνδυάζοντας γενναίες πολιτικές αποφάσεις με την έρευνα, την επιστήμη, τις επιχειρήσεις και την οικονομία. Ωστόσο, για τη χώρα μας, με το τόσο πλούσιο δυναμικό ανανεώσιμης ενέργειας, η πρόκληση για μας είναι όχι απλώς να ακολουθήσουμε αλλά να πρωτοπορήσουμε...», τόνισε η Λιάνα Γούτα.
Στο Συνημμένο ακολουθούν μερικές ακόμα πληροφορίες.
Συνημμένο
Ο κύκλος συζητήσεων στην Ουάσιγκτον, περιελάμβανε συναντήσεις με την Γραμματεία Διεθνών Περιβαλλοντικών Θεμάτων του State Department, την Επιτροπή Ενέργειας και Εμπορίου του Κογκρέσου και τέλος με την αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA, Environmental Protection Agency). Στις συζητήσεις έγινε αναλυτική αναφορά για την πορεία της κρίσιμης νομοθεσία που προωθείται για πρώτη φορά στις ΗΠΑ για τις κλιματικές αλλαγές, σύμφωνα με τις προεκλογικές δεσμεύσεις του Προέδρου Ομπάμα, και η οποία αφού εγκρίθηκε από το Κογκρέσο, κατατέθηκε πλέον για συζήτηση και έγκριση στη Γερουσία. Η έγκριση αυτού του νομοθετικού πακέτου έχει ιδιαίτερη σημασία για τη θέση των ΗΠΑ ενόψει των κρίσιμων διαπραγματεύσεων του Δεκεμβρίου στην Κοπεγχάγη, με στόχο την επίτευξη μιας Διεθνούς Συμφωνίας για την μετα-Κιότο εποχή.
Δεύτερος σταθμός της επίσκεψης ήταν το Burlington στην πολιτεία του Vermont, μια από τις πλέον φιλελεύθερες και προοδευτικές πολιτείες των ΗΠΑ, ειδικά σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος. Εκεί πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με τον κυβερνήτη του Vermont αλλά και με τον γερουσιαστή της περιοχής Bernie Sanders, γνωστό για τις προοδευτικές του θέσεις στα θέματα του περιβάλλοντος. Ακολούθησε ενημέρωση για το μεγάλο πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας που έχει θεσπίσει το Vermont, τα μέτρα που την έκαναν την πρώτη πολιτεία στις ΗΠΑ όπου η εξοικονόμηση που επετεύχθη ήταν μεγαλύτερη από την αύξηση των αναγκών σε ενέργεια και τους στόχους για το μέλλον (περαιτέρω εξοικονόμηση 360000 MWh/χρόνο, με οικονομικό όφελος 342 εκ $ και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας, μείωση του λογαριασμού ρεύματος κατά 25% στα νοικοκυριά κλπ). Η εικόνα για την πολιτεία ολοκληρώθηκε με συναντήσεις με τοπικές εταιρίες που πρωτοπορούν στο χώρο της ενέργειας και του περιβάλλοντος με εντυπωσιακές επιδόσεις στα θέματα κοινωνικής ευθύνης.
Επόμενος σταθμός, το Pittsburg, η πόλη που ταυτίστηκε με τα ορυχεία άνθρακα, τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής και χάλυβα και η οποία, αφού πέρασε μια μεγάλη κρίση οικονομίας και απασχόλησης, σήμερα επενδύει στο μέλλον, με όραμα την μεταμόρφωσή της σε πράσινη πόλη της νέας εποχής. Αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος που η πόλη επελέγη για τη Σύνοδο Κορυφής των G-20, που πραγματοποιήθηκε λίγες μόνο μέρες πριν. Στις συναντήσεις με το γραφείο του Δημάρχου, έγινε ενημέρωση για το Σχέδιο μετάβασης της πόλης στη νέα μετα-άνθρακα εποχή και την επιλογή του Pittsburg ως μια από τις 25 «Ηλιακές Πόλεις των ΗΠΑ». Μικρές ανεμογεννήτριες στημένες κατά μήκος των δρόμων στο κέντρο της πόλης, μεγάλα πανό για πράσινες θέσεις εργασίας στο κεντρικό κτίριο της Ομοσπονδίας των εργατών χάλυβα, διαφημίσεις στην τηλεόραση και τους δρόμους, δηλώνουν το νέο όραμα της πόλης, που ήδη μετρά πρωτιές και πρωτοπορίες στον τομέα των ενεργειακών κτιρίων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Συνεδριακό Κέντρο όπου έγινε η Σύνοδος των G-20. Αλλά και η δυνατή πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα της πόλης (University of Pittsburg, Carnegie Melon), δίνει έμφαση στις νέες ενεργειακές τεχνολογίες συνδέοντας την έρευνα με επενδυτικά κεφάλαια, όπως προέκυψε από τη συζήτηση με τον διευθυντή του Κέντρου Αειφόρου Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου του Pittsburg, καθηγητή Eric Beckman.
Το ταξίδι ολοκληρώθηκε με μια συνάντηση με τους αξιωματούχους των Βρυξελλών, για μια σύγκριση της αμερικανικής με την ευρωπαϊκή εμπειρία.
Για φωτογραφικό υλικό, επισκεφθείτε και την ιστοσελίδα www.lianagouta.gr και το http://www.lianagouta.gr/professionalphoto.php?album_aa=Καλεσμένη%20στις%20ΗΠΑ
Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2009
Ένας πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας με Twingo, αρκετά χρόνια πριν....
Ήταν πριν από μερικά χρόνια, στη Νότια Γαλλία, στην πόλη του Bordeaux, όπου βρέθηκα για ένα επαγγελματικό συνέδριο. Ένα από τα βράδια της παραμονής μου στην πόλη επισκέφθηκα ένα μικρό εστιατόριο που έχει ένας Έλληνας, το οποίο όμως είναι πολύ γνωστό στην περιοχή. Τόσο γνωστό μάλιστα που στο διπλανό τραπέζι κάθονταν με την παρέα του ο
πρώην Πρωθυπουργός της Γαλλίας Alain Juppe (1995-1997) και μετέπειτα δήμαρχος του Bordeaux, καθώς, βλέπετε, ‘εις Παρισίους’ οι πολιτικοί μπορούν μετά από πρωθυπουργοί να γίνουν δήμαρχοι στην αγαπημένη τους πόλη ή ευρωβουλευτές ή κάτι άλλο ίσως, χωρίς να θεωρούν υποδεέστερα τέτοια αξιώματα σε σχέση με κάποιο ανώτερο που κατείχαν άλλοτε. Μη κοιτάτε που εδώ στην Ελλάδα δε καταδέχονται τίποτα άλλο παρά την πορεία προς τα επάνω…
Όταν λοιπόν ο πρώην πρωθυπουργός σηκώθηκε να φύγει, περιμέναμε όλοι να δούμε πώς θα ερχόταν να τον πάρει η συνοδεία του από το μικρό στενάκι όπου βρισκόταν η ταβέρνα. Έφυγε κάποιος με τα κλειδιά, και λίγο αργότερα εμφανίστηκε ένα μικρό γαλλικό αυτοκινητάκι, ο Alain Juppe πήρε ο ίδιος τα κλειδιά και έφυγε οδηγώντας το μικρό Twingo!
Ακόμα θυμάμαι την έκπληξη της ελληνικής παρέας στο περιστατικό. Πού είναι οι λιμουζίνες, πού είναι οι συνοδείες, που είναι οι φρουροί και οι οδηγοί που αρμόζουν σε έναν πρώην Πρωθυπουργό και νυν Δήμαρχο του Bordeaux? Άλλα ήθη και άλλα έθιμα σε σχέση με τα ελληνικά δεδομένα, δέκα χρόνια πριν....
Στις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης βέβαια αυτό δεν είναι κάτι περίεργο. Έχω αναφέρει αρκετές φορές με άλλη αφορμή, τον Ολλανδό Υπουργό που μεταβαίνει στην βασίλισσα της Ολλανδίας με το ποδήλατό του!
Όπως επανειλημμένα έχω γράψει και για το ρόλο του Δημοσίου να δίνει το παράδειγμα σε όλα τα επίπεδα. Παράδειγμα συμπεριφοράς, παράδειγμα ορθής και κοινωνικά δίκαιης χρήσης του δημοσίου χρήματος, παράδειγμα προς μίμηση σε συμπεριφορές υπέρ του περιβάλλοντος ή υπέρ άλλων κοινωνικών προτύπων. Είναι άλλωστε υποχρέωση όλου του Δημόσιου Τομέα, αυτό που ζητά να εφαρμόζουν οι πολίτες να το εφαρμόζει πρώτα ο ίδιος, αλλά και να παραδειγματίζει ως προς τις νέες πολιτικές δείχνοντας τις κατευθύνσεις του μέλλοντος.
Ας ελπίσουμε ότι όλη η ιστορία με τα πολυτελή κρατικά αυτοκίνητα δε θα είναι μόνο ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα ολίγων ημερών, αλλά στάση ζωής και πολιτικής από τους ανθρώπους που πρέπει να αποτελούν παράδειγμα για τον κάθε πολίτη. Κι εμείς ως πολίτες, δεν έχουμε παρά να το απαιτήσουμε αυτό και να τους ελέγχουμε καθημερινά για συμπεριφορές και αξίες! Αυτό είναι το δικό μας χρέος!
πρώην Πρωθυπουργός της Γαλλίας Alain Juppe (1995-1997) και μετέπειτα δήμαρχος του Bordeaux, καθώς, βλέπετε, ‘εις Παρισίους’ οι πολιτικοί μπορούν μετά από πρωθυπουργοί να γίνουν δήμαρχοι στην αγαπημένη τους πόλη ή ευρωβουλευτές ή κάτι άλλο ίσως, χωρίς να θεωρούν υποδεέστερα τέτοια αξιώματα σε σχέση με κάποιο ανώτερο που κατείχαν άλλοτε. Μη κοιτάτε που εδώ στην Ελλάδα δε καταδέχονται τίποτα άλλο παρά την πορεία προς τα επάνω…
Όταν λοιπόν ο πρώην πρωθυπουργός σηκώθηκε να φύγει, περιμέναμε όλοι να δούμε πώς θα ερχόταν να τον πάρει η συνοδεία του από το μικρό στενάκι όπου βρισκόταν η ταβέρνα. Έφυγε κάποιος με τα κλειδιά, και λίγο αργότερα εμφανίστηκε ένα μικρό γαλλικό αυτοκινητάκι, ο Alain Juppe πήρε ο ίδιος τα κλειδιά και έφυγε οδηγώντας το μικρό Twingo!
Ακόμα θυμάμαι την έκπληξη της ελληνικής παρέας στο περιστατικό. Πού είναι οι λιμουζίνες, πού είναι οι συνοδείες, που είναι οι φρουροί και οι οδηγοί που αρμόζουν σε έναν πρώην Πρωθυπουργό και νυν Δήμαρχο του Bordeaux? Άλλα ήθη και άλλα έθιμα σε σχέση με τα ελληνικά δεδομένα, δέκα χρόνια πριν....
Στις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης βέβαια αυτό δεν είναι κάτι περίεργο. Έχω αναφέρει αρκετές φορές με άλλη αφορμή, τον Ολλανδό Υπουργό που μεταβαίνει στην βασίλισσα της Ολλανδίας με το ποδήλατό του!
Όπως επανειλημμένα έχω γράψει και για το ρόλο του Δημοσίου να δίνει το παράδειγμα σε όλα τα επίπεδα. Παράδειγμα συμπεριφοράς, παράδειγμα ορθής και κοινωνικά δίκαιης χρήσης του δημοσίου χρήματος, παράδειγμα προς μίμηση σε συμπεριφορές υπέρ του περιβάλλοντος ή υπέρ άλλων κοινωνικών προτύπων. Είναι άλλωστε υποχρέωση όλου του Δημόσιου Τομέα, αυτό που ζητά να εφαρμόζουν οι πολίτες να το εφαρμόζει πρώτα ο ίδιος, αλλά και να παραδειγματίζει ως προς τις νέες πολιτικές δείχνοντας τις κατευθύνσεις του μέλλοντος.
Ας ελπίσουμε ότι όλη η ιστορία με τα πολυτελή κρατικά αυτοκίνητα δε θα είναι μόνο ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα ολίγων ημερών, αλλά στάση ζωής και πολιτικής από τους ανθρώπους που πρέπει να αποτελούν παράδειγμα για τον κάθε πολίτη. Κι εμείς ως πολίτες, δεν έχουμε παρά να το απαιτήσουμε αυτό και να τους ελέγχουμε καθημερινά για συμπεριφορές και αξίες! Αυτό είναι το δικό μας χρέος!
Δευτέρα 3 Αυγούστου 2009
Μια πρόσκληση να....Ανανεωθούμε!
Στα Ανεμολόγια, το περιοδικό της ΕΛΕΤΑΕΝ (Ελληνική Εταιρία Αιολικής Ενέργειας), στο τεύχος που κυκλοφορεί, δημοσιεύεται ένα άρθρο μου περί Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ωστόσο η πρόσκληση είναι για Ανανέωση, γενικότερη....! Ανανέωση, με Ανανεώσιμες Πηγές και όχι μόνο! Με αφορμή το παράδειγμα του Δημάρχου της Νέας Υόρκης αναφέρομαι στο ζήτημα του δικού μας πολιτικού δυναμικού και του ρόλου του....
Ακολουθεί το άρθρο...
"Θα έλεγε κανείς ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας μπήκαν για τα καλά στη ζωή μας. Ακούμε παντού γι αυτές, όλοι συζητούν για τις προοπτικές, τους στόχους την ανάγκη, διαβάζουμε στις εφημερίδες ρεπορτάζ με ωραίες εικόνες... Ωστόσο μένουμε εκεί! Γιατί η αλήθεια είναι ότι Ανανεώσιμες Πηγές ακούμε και Ανανεώσιμες Πηγές δε βλέπουμε!... Την εποχή που όλοι επιταχύνουν κι ανεβάζουν στροφές, στη χώρα μας συζητάμε, φιλολογούμε, φιλοσοφούμε, ακόμα και νομοθετούμε, αλλά το αποτέλεσμα είναι κάτι λιγότερο από τη γνωστή φράση....’μηδέν εις το πηλίκο’! Γιατί μόνο ως ‘μηδέν εις το πηλίκο’ θα μπορούσε να θεωρήσει κανείς το γεγονός ότι ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση βάζει φιλόδοξους, υποχρεωτικούς στόχους για τα επόμενα λίγα χρόνια, και διάφορες χώρες κάνουν ακόμα ταχύτερα βήματα τραβώντας την προσοχή στο νέο ενεργειακό τοπίο, στην Ελλάδα οι ρυθμοί επιβραδύνονται! Μα πώς το καταφέρνουμε άραγε αυτό? Μας έφταιγε η έλλειψη νομοθετικού πλαισίου που είχε καθυστερήσει, μας έφταιγε το χωροταξικό που δεν υπήρχε και σε όλα αυτά αποδίδονταν οι ευθύνες ολιγωρίας της χώρας μας. Και τώρα? Τώρα που έχουμε και νομοθετικό πλαίσιο με ισχυρά οικονομικά κίνητρα και χωροταξικό και χιλιάδες επενδυτικών σχεδίων κατατεθειμένων που αναμένουν στα συρτάρια για μια έγκριση ή ακόμα χειρότερα, εγκεκριμένες άδειες ανενεργές, παρόλα αυτά, εγκαταστάσεις ανανεωσίμων δε βλέπουμε να ξεφυτρώνουν σα τα μανιτάρια όπως θα περίμενε κανείς...ή όπως βλέπει κανείς να γίνεται σε άλλες χώρες του εξωτερικού, όπου τα φωτοβολταϊκά κατακλύζουν τις στέγες των σπιτιών ή οι ανεμογεννήτριες διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο μιας σύγχρονης αισθητικής αντίληψης.
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν πολλά τραύματα του παρελθόντος που έχουν κάνει τις κοινωνίες μας δύσπιστες. Βιομηχανίες που ρύπαιναν ανεξέλεγκτα και που προκάλεσαν περιβαλλοντικές καταστροφές, νομοθετικό έλλειμμα ή νομοθετική ασυδοσία που οδήγησαν σε σημαντική υποβάθμιση ή και καταστροφή του φυσικού πλούτου, περιβάλλοντος, αισθητικής, βλάβες στην υγεία από βιομηχανικές και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες επιχειρηματικές, οι οποίες ίσως δεν ήταν γνωστές από την αρχή και αποδείχθηκαν επιστημονικά με το πέρασμα του χρόνου. Έτσι συχνά η καχυποψία προβάλει στη χώρα μας πρώτη και καλύτερη σε κάθε τί καινούριο ή διαφορετικό, ειδικά όταν πρόκειται για τεχνολογία, για επενδύσεις κλπ.
Βέβαια πολλά έχουν αλλάξει πλέον σε ό, τι αφορά την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και της υγείας. Κατ’ αρχήν ένα πολύ απαιτητικό νομοθετικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που πολλοί το χαρακτηρίζουν ‘βαρύ’ ίσως και δύσκολο να ακολουθηθεί από χώρες που παρουσιάζουν σημαντική υστέρηση, που ωστόσο είναι εδώ, αποτελεί θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η μη συμμόρφωση σ’ αυτό συνεπάγεται συνέπειες και κυρώσεις, οικονομικές και όχι μόνο. Μέσα σε αυτό το δυνατό νομοθετικό πλαίσιο αποτυπώνονται πλέον αλλαγές νοοτροπίας οι οποίες ήταν ανύπαρκτες στο παρελθόν.
• Χαρακτηριστικό παράδειγμα η αρχή ‘ο ρυπαίνων πληρώνει’, όπου το κόστος μιας περιβαλλοντικής ζημιάς ακολουθεί και επιβαρύνει τον ρυπαίνοντα σε κάθε περίπτωση.
• Επίσης η έννοια που επιφέρει μεγάλες αλλαγές είναι η έννοια του κύκλου ζωής, σύμφωνα με την οποία κάθε προϊόν ή κάθε δραστηριότητα οφείλει να ‘μετρηθεί’ περιβαλλοντικά και να αποδείξει ότι δεν καταστρέφει το περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής και όχι μόνο στην λειτουργική περίοδό του.
• Αλλά ακόμα κι ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πλαίσιο το οποίο απαιτεί την ύπαρξη μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για κάθε επένδυση ή έργο που μπορεί να επιβαρύνει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το περιβάλλον.
Η πρόοδος που έχει γίνει λοιπόν σε σχέση με το παρελθόν σε αυτό τον τομέα είναι μεγάλη.
Στη χώρα μας βέβαια έχουμε μακρά παράδοση όχι μόνο στο ‘’να παίζουμε καθυστερήσεις’’ ως προς την υιοθέτηση νομοθεσιών που αποφασίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και κυρίως ως προς την ορθή τήρηση κάθε νομοθεσίας, ευρωπαϊκής και εθνικής. Οι παραβιάσεις γίνονται συχνά ο κανόνας, με ‘‘χρυσά παραδείγματα’’ αυτά της αυθαίρετης δόμησης, των καταπατήσεων δασών, και πολλά άλλα, που συντηρούνται μέσα στα χρόνια, χωρίς αντιμετώπιση και ουσιαστική πρόοδο.
Έτσι αυτό το τοπίο ίσως να είναι ο λόγος που τελικά συντηρείται η καχυποψία του Έλληνα σε κάθε τι που βλέπει να γίνεται κοντά στην αυλή του. Γιατί πλέον νομίζω ότι για κάποιες αντιδράσεις της κοινωνίας και των πολιτών, μόνο σε τέτοιες καταβολές ψυχολογικού χαρακτήρα πρέπει να αναζητήσουμε τα αίτια τους. Και μια και φιλοξενούμαι στα Ανεμολόγια, τί πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιων, προς διερεύνηση αντιδράσεων, από τις αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών?
Αντιδράσεις και προσφυγές στα ανώτατα δικαστήρια της χώρας, ικανές να φρενάρουν εγκεκριμένες επενδύσεις που έχουν τηρήσει όλες τις διαδικασίες της νομιμότητας, των αδειοδοτήσεων από εθνικές αρχές, οι οποίες όμως σκοντάφτουν στις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών.
Όταν όμως αρχίσει ένας τέτοιος πόλεμος, και η διαμάχη έχει φτάσει στα δικαστήρια είναι ήδη αργά και το κακό έχει γίνει, καθώς πλέον αναδεικνύεται σε έναν πόλεμο ισχύος, πολύ συχνά και πολιτικών παιχνιδιών μεταξύ των εμπλεκομένων, οι οποίοι φιλοδοξούν την ηρωοποίησή τους στην τοπική κοινωνία μέσα από έναν αγώνα ακύρωσης μιας επένδυσης, ενίοτε δε ίσως και πολλά περισσότερα...
Παλιά σύνδρομα και κατάλοιπα μιας νοοτροπίας που έλεγε πως κάθε επένδυση στη γειτονιά μας κάνει κάποιο κακό, που ακόμα κι αν δε το αντιλαμβανόμαστε, κάποια στιγμή θα αποδειχθεί ως τέτοιο!
Κάποια στιγμή όμως πρέπει επιτέλους να βάλουμε στην άκρη ξεπερασμένες αντιλήψεις και φοβίες, μικροπολιτικές και σκοπιμότητες, αλλά και να αποτινάξουμε μύθους που μας εγκλωβίζουν και μας κρατάνε πίσω σε έναν αγώνα δρόμου όπου οι ανταγωνιστές μας βρίσκονται ήδη χιλιόμετρα μπροστά μας.
Οι αντιδράσεις, οι φοβίες και τα σύνδρομα που καταγράφηκαν στην ελληνική επικράτεια κατά των νέων περιβαλλοντικών τεχνολογιών και δη των ανεμογεννητριών, θα μπορούσαν σίγουρα να γεμίσουν ένα πολύ ενδιαφέρον ανθολόγιο. Αποκορύφωμα των επιχειρημάτων, αυτό που έχει να κάνει με τις συμπεριφορές αναπαραγωγής των συμπαθέστατων αιγοπροβάτων, όπως τόσο γλαφυρά έχει παρουσιαστεί σε παλιότερο άρθρο στα Ανεμολόγια με τον τίτλο «Το σύνδρομο της gay κατσίκας»! Θέατρο του παραλόγου? Ίσως....
Ωστόσο σε κάθε περίπτωση εκείνο στο οποίο χρειάζεται να πέσει το βάρος και η προσοχή είναι η ενημέρωση και η εκπαίδευση. Γιατί δε μπορείς να αποτρέψεις τους φόβους που προκύπτουν στον πολίτη από σκόπιμες ή όχι δαιμονολογίες, παρά μόνο ενημερώνοντας.
Δεν είναι βέβαια πάντα εύκολη η ενημέρωση που αφορά ένα τεχνικό ζήτημα. Ωστόσο το θετικό σήμερα είναι η μεγάλη ευαισθητοποίηση του κόσμου για τα ζητήματα του περιβάλλοντος. Αυτό που πρόσφατα καταγράφεται όμως ως ανησυχία και φόβος από τους Έλληνες πολίτες και ως ζήτημα υψηλής προτεραιότητας, είναι μάλλον μόνο το πρώτο βήμα από τα πολλά που πρέπει ακόμα να γίνουν.
Όλοι έχουμε ακούσει για τις κλιματικές αλλαγές, ίσως μάλιστα έχουμε αρχίσει και να τις αναγνωρίζουμε μέσα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τις ξηρασίες, τους καύσωνες, τη λειψυδρία από τη μια και τις πλημμύρες την άλλη, αλλά αυτές είναι μόνο οι διαπιστώσεις.
Αυτό που χρειάζεται να γίνει αντιληπτό με απλό τρόπο στον μέσο πολίτη είναι το πώς αυτές οι ακραίες αλλαγές και οι μεγάλες απειλές που μας απειλούν όλους, συνδέονται με την καθημερινότητά του, τις συνήθειες, τις επιλογές του.
Κι αφού συμφωνήσουμε όλοι ότι πχ. δε μπορούμε να φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς ηλεκτρισμό ή ότι δε μπορούμε να γυρίσουμε στην εποχή χωρίς αυτοκίνητο, να δούμε με ποιον τρόπο θα εξασφαλίζουμε στο μέλλον το ίδιο αυτό επίπεδο ευζωίας. Χρειάζεται λοιπόν να συγκρίνουμε ποιοτικά και ποσοτικά την επίδραση ενός εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος όπως αυτό της Μεγαλόπολης ή της Πτολεμαϊδας με τις νέες τεχνολογίες πχ των ανεμογεννητριών ή των φωτοβολταϊκών ή της γεωθερμίας, ή να βάλουμε στην κουβέντα τα κριτήρια με τα οποία θα περιορίσουμε τη χρήση των ορυκτών καυσίμων και των εκπομπών τους από τα αυτοκίνητα και τις μεταφορές, εντός και εκτός πόλεων.
Και οι επιλογές πρέπει να είναι επιλογές όχι μόνο προσωπικές του καθενός μας, αλλά και της ίδιας της κοινωνίας, της τοπικής και της ευρύτερης.
Κι εδώ ο ρόλος του πολιτικού κόσμου αναδεικνύεται κρίσιμος και καθοριστικός.
Είναι οι πολιτικοί αυτοί που πρέπει πρώτοι να αντιληφθούν όσα συμβαίνουν ανά τον κόσμο, στον χώρο της επιστήμης, της τεχνολογίας, της καινοτομίας, του περιβάλλοντος, των επενδύσεων. Και αυτοί που με τη βοήθεια των επιστημόνων να τεκμηριώσουν τις πολιτικές τους προτάσεις και επιλογές. Στις οποίες όμως πριν προχωρήσουν πρέπει να ενημερώσουν, να πείσουν και να κάνουν συμμέτοχους τους πολίτες. Γιατί, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δε πρόκειται για την κατασκευή ενός ακόμα δρόμου ή μιας ακόμα γέφυρας. Πρόκειται για επιλογές που σχετίζονται με τον τρόπο με τον οποίο έχουμε δομήσει την καθημερινότητά μας και με δραστικές αλλαγές στις οποίες πρέπει να συμφωνήσουμε και να συναινέσουμε όλοι. Η ειδοποιός διαφορά σε αυτές τις αποφάσεις είναι ο χαρακτήρας του επείγοντος που προκύπτει από το μέγεθος της περιβαλλοντικής απειλής.
Στη χώρα μας οι ρυθμοί φαίνεται ότι είναι αργοί. Όχι μόνο της ουσιαστικής ενσωμάτωσης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που αναφέραμε προηγουμένως, αλλά κυρίως της προσαρμογής μας με τις επιταγές των καιρών και της ικανότητάς μας να λαμβάνουμε έγκαιρα τα μηνύματα και να προχωράμε μπροστά. Αρκούμαστε στο ρόλο αυτού που τρέχει ασθμαίνοντας να προλάβει και δε διεκδικούμε το ρόλο αυτού που προχωράει μπροστά και που ανοίγει δρόμους.
Διαβάζουμε και συζητάμε όλοι γι αυτούς τους περίφημους στόχους της Ευρώπης για το 20-20-20, της εξοικονόμησης, των ΑΠΕ, της μείωσης των εκπομπών CO2 και μάλλον ξεφυσάμε με ανακούφιση που για τη χώρα μας ο στόχος είναι κατά τι χαμηλότερος, στο 18% για τις ΑΠΕ. Έχουμε κατατεθειμένο επενδυτικό ενδιαφέρον που ξεπερνά κατά πολύ αυτόν το στόχο, αλλά στην πράξη είμαστε κολλημένοι στη γραμμή εκκίνησης. Ίσως για άλλη μια φορά, όταν θα πλησιάζει το 2020, να τρέχουμε να πιάσουμε αγωνιωδώς το 18%. Θα είναι όμως έστω κι έτσι επιτυχία? Τη στιγμή που άλλες χώρες, περιφέρειες, πόλεις βάζουν πολύ υψηλότερους στόχους?
Για άλλες χώρες, ο ευρωπαϊκός αυτός στόχος μοιάζει να είναι πολύ λίγος. Μόνο έτσι εξηγείται ότι όλο και αυξάνουν οι χώρες που βάζουν στόχο την πλήρη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα μέσα στα επόμενα χρόνια, όπως η Σουηδία, Ισλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία.
Αλλά και σε περιφερειακό επίπεδο, υπάρχουν περιοχές της Ευρώπης που έχουν ξεπεράσει ήδη κατά πολύ τον μέσο όρο του ευρωπαϊκού στόχου για το 2020 και πάνε για ακόμα ψηλότερα. Και δε το κάνουν μόνο από ρομαντισμό κι ευαισθησία αλλά με την προοπτική της οικονομίας του αύριο και με όρους ανταγωνιστικότητας στην εποχή που έρχεται. Θέλουν να είναι αυτοί που θα βρεθούν στην ηγετική θέση, που θα οδηγήσουν το άρμα, που θα ωφεληθούν όχι μόνο με περιβαλλοντικούς, αλλά και με οικονομικούς και αναπτυξιακούς όρους.
Ακόμα και οι πόλεις μπαίνουν δυναμικά σ’ αυτό το ράλι. Δήμαρχοι ενημερωμένοι και οραματιστές που θέλουν να κερδίσουν τα εύσημα της περιβαλλοντικής φροντίδας και πρωτοπορίας. Δήμαρχοι που δεν έχουν βγει από τις σελίδες του National Geographic, αλλά που μπαίνουν στον κόπο να πιάσουν τον σφυγμό της εποχής, να αφουγκραστούν τα μηνύματα, να ενημερωθούν, να καταλάβουν και να σπρώξουν τα πράγματα σε όφελος των πολιτών, τολμώντας ακόμα και μέτρα που δεν είναι πάντα δημοφιλή κι ευχάριστα. Φαίνεται όμως πως εκείνο που επιτυγχάνεται είναι ένα μίνιμουμ συμφωνίας και συνεννόησης γύρω από τις διαπιστώσεις και τις ανάγκες. Και όταν επιτευχθεί αυτό, κατόπιν η συμφωνία στα μέτρα και τις δράσεις έρχεται πολύ πιο εύκολα.
Έτσι ο Δήμαρχος της Νέας Υόρκης συζητά και προωθεί την εγκατάσταση ανεμογεννητριών κατά μήκος της πόλης, αλλά και στους ουρανοξύστες και στις γέφυρες της πόλης! Ένα καινούριο ενεργειακό-περιβαλλοντικό...αξεσουάρ που πιθανώς θα αλλάξει την εικόνα της πόλης προς όφελος της οικονομίας και του περιβάλλοντος! Πόσο μακρινή και εξωτική εικόνα βγαλμένη από ταινία επιστημονικής φαντασίας μοιάζει όλο αυτό σε μια χώρα όπως η Ελλάδα που προσπαθεί να κρύψει από κάθε θέα τις ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά!... Μιας χώρας που η θέα των φουγάρων δίπλα στις πόλεις δε φάνηκε να την ενοχλεί για πολλές δεκαετίες, τώρα ξεσηκώνει κινήματα κατά των νέων φιλοπεριβαλλοντικών τεχνολογιών και ενοχλείται από την αισθητική ρύπανση της εικόνας των ανεμογεννητριών. Μα μήπως πρέπει να αρχίσουμε να τις βλέπουμε φιλικά και με θετικό μάτι? Μήπως πρέπει να τις φέρουμε πιο κοντά μας, και να νιώσουμε περηφάνια αν μπορέσουμε να εγκαταστήσουμε κοντά στις πόλεις μας μερικές σειρές ανεμογεννητριών προκειμένου να γλυτώσουμε από κάποια λιγνιτικά φουγάρα κάπου αλλού? Μήπως να κάνουμε αυτή τη μόδα της νέας εποχής και να αγναντεύουμε με χαρά τις ανεμογεννήτριες στις κορυφογραμμές των λόφων γύρω από τις μεγαλουπόλεις μας με καμάρι και χαρά? Ή ακόμα περισσότερο, και μέσα στις πόλεις? Στέγες από φωτοβολταϊκά κελιά και ανεμογεννήτριες στα ψηλά κτίρια? Όχι δε πρόκειται για εικόνες επιστημονικές φαντασίας. Πρόκειται για το όραμα πολιτικών και τοπικών αρχόντων σε άλλα μέρη της γης, που όμως κάνουν τον κόπο να αφουγκραστούν την εποχή, να συμβουλευτούν τους επιστήμονες, να σκεφτούν και να προτείνουν, που μπορούν να οραματιστούν και να εμπνεύσουν, να ‘παρασύρουν’ τους πολίτες σε αλλαγές πρωτοπόρες....
Μακριά από μας θα μου πείτε όλα αυτά? Δυστυχώς ναι. Βλέπετε οι δικοί μας πολιτικοί και τοπικοί άρχοντες έχουν να τρέξουν σε αγώνες δρόμου για το ποιος θα προλάβει να παρευρεθεί σε περισσότερες εκδηλώσεις, πίτες, χορούς, πάρτυ για να κερδίσει σε πόντους αναγνωρισιμότητας. Οπότε πού καιρός για διάβασμα, μελέτη και ενημέρωση για τα όσα συμβαίνουν στον κόσμο?... Μήπως να ζητήσουμε σε μεταγραφή τον Δήμαρχο της Νέας Υόρκης, μπας και νιώσουμε κι εμείς, λίγο αέρα στα πανιά μας?"
Δείτε τη δημοσίευση στο
http://www.lianagouta.gr/viewblog.php?aa=511
Ακολουθεί το άρθρο...
"Θα έλεγε κανείς ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας μπήκαν για τα καλά στη ζωή μας. Ακούμε παντού γι αυτές, όλοι συζητούν για τις προοπτικές, τους στόχους την ανάγκη, διαβάζουμε στις εφημερίδες ρεπορτάζ με ωραίες εικόνες... Ωστόσο μένουμε εκεί! Γιατί η αλήθεια είναι ότι Ανανεώσιμες Πηγές ακούμε και Ανανεώσιμες Πηγές δε βλέπουμε!... Την εποχή που όλοι επιταχύνουν κι ανεβάζουν στροφές, στη χώρα μας συζητάμε, φιλολογούμε, φιλοσοφούμε, ακόμα και νομοθετούμε, αλλά το αποτέλεσμα είναι κάτι λιγότερο από τη γνωστή φράση....’μηδέν εις το πηλίκο’! Γιατί μόνο ως ‘μηδέν εις το πηλίκο’ θα μπορούσε να θεωρήσει κανείς το γεγονός ότι ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση βάζει φιλόδοξους, υποχρεωτικούς στόχους για τα επόμενα λίγα χρόνια, και διάφορες χώρες κάνουν ακόμα ταχύτερα βήματα τραβώντας την προσοχή στο νέο ενεργειακό τοπίο, στην Ελλάδα οι ρυθμοί επιβραδύνονται! Μα πώς το καταφέρνουμε άραγε αυτό? Μας έφταιγε η έλλειψη νομοθετικού πλαισίου που είχε καθυστερήσει, μας έφταιγε το χωροταξικό που δεν υπήρχε και σε όλα αυτά αποδίδονταν οι ευθύνες ολιγωρίας της χώρας μας. Και τώρα? Τώρα που έχουμε και νομοθετικό πλαίσιο με ισχυρά οικονομικά κίνητρα και χωροταξικό και χιλιάδες επενδυτικών σχεδίων κατατεθειμένων που αναμένουν στα συρτάρια για μια έγκριση ή ακόμα χειρότερα, εγκεκριμένες άδειες ανενεργές, παρόλα αυτά, εγκαταστάσεις ανανεωσίμων δε βλέπουμε να ξεφυτρώνουν σα τα μανιτάρια όπως θα περίμενε κανείς...ή όπως βλέπει κανείς να γίνεται σε άλλες χώρες του εξωτερικού, όπου τα φωτοβολταϊκά κατακλύζουν τις στέγες των σπιτιών ή οι ανεμογεννήτριες διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο μιας σύγχρονης αισθητικής αντίληψης.
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν πολλά τραύματα του παρελθόντος που έχουν κάνει τις κοινωνίες μας δύσπιστες. Βιομηχανίες που ρύπαιναν ανεξέλεγκτα και που προκάλεσαν περιβαλλοντικές καταστροφές, νομοθετικό έλλειμμα ή νομοθετική ασυδοσία που οδήγησαν σε σημαντική υποβάθμιση ή και καταστροφή του φυσικού πλούτου, περιβάλλοντος, αισθητικής, βλάβες στην υγεία από βιομηχανικές και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες επιχειρηματικές, οι οποίες ίσως δεν ήταν γνωστές από την αρχή και αποδείχθηκαν επιστημονικά με το πέρασμα του χρόνου. Έτσι συχνά η καχυποψία προβάλει στη χώρα μας πρώτη και καλύτερη σε κάθε τί καινούριο ή διαφορετικό, ειδικά όταν πρόκειται για τεχνολογία, για επενδύσεις κλπ.
Βέβαια πολλά έχουν αλλάξει πλέον σε ό, τι αφορά την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και της υγείας. Κατ’ αρχήν ένα πολύ απαιτητικό νομοθετικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που πολλοί το χαρακτηρίζουν ‘βαρύ’ ίσως και δύσκολο να ακολουθηθεί από χώρες που παρουσιάζουν σημαντική υστέρηση, που ωστόσο είναι εδώ, αποτελεί θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η μη συμμόρφωση σ’ αυτό συνεπάγεται συνέπειες και κυρώσεις, οικονομικές και όχι μόνο. Μέσα σε αυτό το δυνατό νομοθετικό πλαίσιο αποτυπώνονται πλέον αλλαγές νοοτροπίας οι οποίες ήταν ανύπαρκτες στο παρελθόν.
• Χαρακτηριστικό παράδειγμα η αρχή ‘ο ρυπαίνων πληρώνει’, όπου το κόστος μιας περιβαλλοντικής ζημιάς ακολουθεί και επιβαρύνει τον ρυπαίνοντα σε κάθε περίπτωση.
• Επίσης η έννοια που επιφέρει μεγάλες αλλαγές είναι η έννοια του κύκλου ζωής, σύμφωνα με την οποία κάθε προϊόν ή κάθε δραστηριότητα οφείλει να ‘μετρηθεί’ περιβαλλοντικά και να αποδείξει ότι δεν καταστρέφει το περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής και όχι μόνο στην λειτουργική περίοδό του.
• Αλλά ακόμα κι ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πλαίσιο το οποίο απαιτεί την ύπαρξη μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για κάθε επένδυση ή έργο που μπορεί να επιβαρύνει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το περιβάλλον.
Η πρόοδος που έχει γίνει λοιπόν σε σχέση με το παρελθόν σε αυτό τον τομέα είναι μεγάλη.
Στη χώρα μας βέβαια έχουμε μακρά παράδοση όχι μόνο στο ‘’να παίζουμε καθυστερήσεις’’ ως προς την υιοθέτηση νομοθεσιών που αποφασίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και κυρίως ως προς την ορθή τήρηση κάθε νομοθεσίας, ευρωπαϊκής και εθνικής. Οι παραβιάσεις γίνονται συχνά ο κανόνας, με ‘‘χρυσά παραδείγματα’’ αυτά της αυθαίρετης δόμησης, των καταπατήσεων δασών, και πολλά άλλα, που συντηρούνται μέσα στα χρόνια, χωρίς αντιμετώπιση και ουσιαστική πρόοδο.
Έτσι αυτό το τοπίο ίσως να είναι ο λόγος που τελικά συντηρείται η καχυποψία του Έλληνα σε κάθε τι που βλέπει να γίνεται κοντά στην αυλή του. Γιατί πλέον νομίζω ότι για κάποιες αντιδράσεις της κοινωνίας και των πολιτών, μόνο σε τέτοιες καταβολές ψυχολογικού χαρακτήρα πρέπει να αναζητήσουμε τα αίτια τους. Και μια και φιλοξενούμαι στα Ανεμολόγια, τί πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιων, προς διερεύνηση αντιδράσεων, από τις αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών?
Αντιδράσεις και προσφυγές στα ανώτατα δικαστήρια της χώρας, ικανές να φρενάρουν εγκεκριμένες επενδύσεις που έχουν τηρήσει όλες τις διαδικασίες της νομιμότητας, των αδειοδοτήσεων από εθνικές αρχές, οι οποίες όμως σκοντάφτουν στις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών.
Όταν όμως αρχίσει ένας τέτοιος πόλεμος, και η διαμάχη έχει φτάσει στα δικαστήρια είναι ήδη αργά και το κακό έχει γίνει, καθώς πλέον αναδεικνύεται σε έναν πόλεμο ισχύος, πολύ συχνά και πολιτικών παιχνιδιών μεταξύ των εμπλεκομένων, οι οποίοι φιλοδοξούν την ηρωοποίησή τους στην τοπική κοινωνία μέσα από έναν αγώνα ακύρωσης μιας επένδυσης, ενίοτε δε ίσως και πολλά περισσότερα...
Παλιά σύνδρομα και κατάλοιπα μιας νοοτροπίας που έλεγε πως κάθε επένδυση στη γειτονιά μας κάνει κάποιο κακό, που ακόμα κι αν δε το αντιλαμβανόμαστε, κάποια στιγμή θα αποδειχθεί ως τέτοιο!
Κάποια στιγμή όμως πρέπει επιτέλους να βάλουμε στην άκρη ξεπερασμένες αντιλήψεις και φοβίες, μικροπολιτικές και σκοπιμότητες, αλλά και να αποτινάξουμε μύθους που μας εγκλωβίζουν και μας κρατάνε πίσω σε έναν αγώνα δρόμου όπου οι ανταγωνιστές μας βρίσκονται ήδη χιλιόμετρα μπροστά μας.
Οι αντιδράσεις, οι φοβίες και τα σύνδρομα που καταγράφηκαν στην ελληνική επικράτεια κατά των νέων περιβαλλοντικών τεχνολογιών και δη των ανεμογεννητριών, θα μπορούσαν σίγουρα να γεμίσουν ένα πολύ ενδιαφέρον ανθολόγιο. Αποκορύφωμα των επιχειρημάτων, αυτό που έχει να κάνει με τις συμπεριφορές αναπαραγωγής των συμπαθέστατων αιγοπροβάτων, όπως τόσο γλαφυρά έχει παρουσιαστεί σε παλιότερο άρθρο στα Ανεμολόγια με τον τίτλο «Το σύνδρομο της gay κατσίκας»! Θέατρο του παραλόγου? Ίσως....
Ωστόσο σε κάθε περίπτωση εκείνο στο οποίο χρειάζεται να πέσει το βάρος και η προσοχή είναι η ενημέρωση και η εκπαίδευση. Γιατί δε μπορείς να αποτρέψεις τους φόβους που προκύπτουν στον πολίτη από σκόπιμες ή όχι δαιμονολογίες, παρά μόνο ενημερώνοντας.
Δεν είναι βέβαια πάντα εύκολη η ενημέρωση που αφορά ένα τεχνικό ζήτημα. Ωστόσο το θετικό σήμερα είναι η μεγάλη ευαισθητοποίηση του κόσμου για τα ζητήματα του περιβάλλοντος. Αυτό που πρόσφατα καταγράφεται όμως ως ανησυχία και φόβος από τους Έλληνες πολίτες και ως ζήτημα υψηλής προτεραιότητας, είναι μάλλον μόνο το πρώτο βήμα από τα πολλά που πρέπει ακόμα να γίνουν.
Όλοι έχουμε ακούσει για τις κλιματικές αλλαγές, ίσως μάλιστα έχουμε αρχίσει και να τις αναγνωρίζουμε μέσα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τις ξηρασίες, τους καύσωνες, τη λειψυδρία από τη μια και τις πλημμύρες την άλλη, αλλά αυτές είναι μόνο οι διαπιστώσεις.
Αυτό που χρειάζεται να γίνει αντιληπτό με απλό τρόπο στον μέσο πολίτη είναι το πώς αυτές οι ακραίες αλλαγές και οι μεγάλες απειλές που μας απειλούν όλους, συνδέονται με την καθημερινότητά του, τις συνήθειες, τις επιλογές του.
Κι αφού συμφωνήσουμε όλοι ότι πχ. δε μπορούμε να φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς ηλεκτρισμό ή ότι δε μπορούμε να γυρίσουμε στην εποχή χωρίς αυτοκίνητο, να δούμε με ποιον τρόπο θα εξασφαλίζουμε στο μέλλον το ίδιο αυτό επίπεδο ευζωίας. Χρειάζεται λοιπόν να συγκρίνουμε ποιοτικά και ποσοτικά την επίδραση ενός εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος όπως αυτό της Μεγαλόπολης ή της Πτολεμαϊδας με τις νέες τεχνολογίες πχ των ανεμογεννητριών ή των φωτοβολταϊκών ή της γεωθερμίας, ή να βάλουμε στην κουβέντα τα κριτήρια με τα οποία θα περιορίσουμε τη χρήση των ορυκτών καυσίμων και των εκπομπών τους από τα αυτοκίνητα και τις μεταφορές, εντός και εκτός πόλεων.
Και οι επιλογές πρέπει να είναι επιλογές όχι μόνο προσωπικές του καθενός μας, αλλά και της ίδιας της κοινωνίας, της τοπικής και της ευρύτερης.
Κι εδώ ο ρόλος του πολιτικού κόσμου αναδεικνύεται κρίσιμος και καθοριστικός.
Είναι οι πολιτικοί αυτοί που πρέπει πρώτοι να αντιληφθούν όσα συμβαίνουν ανά τον κόσμο, στον χώρο της επιστήμης, της τεχνολογίας, της καινοτομίας, του περιβάλλοντος, των επενδύσεων. Και αυτοί που με τη βοήθεια των επιστημόνων να τεκμηριώσουν τις πολιτικές τους προτάσεις και επιλογές. Στις οποίες όμως πριν προχωρήσουν πρέπει να ενημερώσουν, να πείσουν και να κάνουν συμμέτοχους τους πολίτες. Γιατί, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δε πρόκειται για την κατασκευή ενός ακόμα δρόμου ή μιας ακόμα γέφυρας. Πρόκειται για επιλογές που σχετίζονται με τον τρόπο με τον οποίο έχουμε δομήσει την καθημερινότητά μας και με δραστικές αλλαγές στις οποίες πρέπει να συμφωνήσουμε και να συναινέσουμε όλοι. Η ειδοποιός διαφορά σε αυτές τις αποφάσεις είναι ο χαρακτήρας του επείγοντος που προκύπτει από το μέγεθος της περιβαλλοντικής απειλής.
Στη χώρα μας οι ρυθμοί φαίνεται ότι είναι αργοί. Όχι μόνο της ουσιαστικής ενσωμάτωσης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που αναφέραμε προηγουμένως, αλλά κυρίως της προσαρμογής μας με τις επιταγές των καιρών και της ικανότητάς μας να λαμβάνουμε έγκαιρα τα μηνύματα και να προχωράμε μπροστά. Αρκούμαστε στο ρόλο αυτού που τρέχει ασθμαίνοντας να προλάβει και δε διεκδικούμε το ρόλο αυτού που προχωράει μπροστά και που ανοίγει δρόμους.
Διαβάζουμε και συζητάμε όλοι γι αυτούς τους περίφημους στόχους της Ευρώπης για το 20-20-20, της εξοικονόμησης, των ΑΠΕ, της μείωσης των εκπομπών CO2 και μάλλον ξεφυσάμε με ανακούφιση που για τη χώρα μας ο στόχος είναι κατά τι χαμηλότερος, στο 18% για τις ΑΠΕ. Έχουμε κατατεθειμένο επενδυτικό ενδιαφέρον που ξεπερνά κατά πολύ αυτόν το στόχο, αλλά στην πράξη είμαστε κολλημένοι στη γραμμή εκκίνησης. Ίσως για άλλη μια φορά, όταν θα πλησιάζει το 2020, να τρέχουμε να πιάσουμε αγωνιωδώς το 18%. Θα είναι όμως έστω κι έτσι επιτυχία? Τη στιγμή που άλλες χώρες, περιφέρειες, πόλεις βάζουν πολύ υψηλότερους στόχους?
Για άλλες χώρες, ο ευρωπαϊκός αυτός στόχος μοιάζει να είναι πολύ λίγος. Μόνο έτσι εξηγείται ότι όλο και αυξάνουν οι χώρες που βάζουν στόχο την πλήρη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα μέσα στα επόμενα χρόνια, όπως η Σουηδία, Ισλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία.
Αλλά και σε περιφερειακό επίπεδο, υπάρχουν περιοχές της Ευρώπης που έχουν ξεπεράσει ήδη κατά πολύ τον μέσο όρο του ευρωπαϊκού στόχου για το 2020 και πάνε για ακόμα ψηλότερα. Και δε το κάνουν μόνο από ρομαντισμό κι ευαισθησία αλλά με την προοπτική της οικονομίας του αύριο και με όρους ανταγωνιστικότητας στην εποχή που έρχεται. Θέλουν να είναι αυτοί που θα βρεθούν στην ηγετική θέση, που θα οδηγήσουν το άρμα, που θα ωφεληθούν όχι μόνο με περιβαλλοντικούς, αλλά και με οικονομικούς και αναπτυξιακούς όρους.
Ακόμα και οι πόλεις μπαίνουν δυναμικά σ’ αυτό το ράλι. Δήμαρχοι ενημερωμένοι και οραματιστές που θέλουν να κερδίσουν τα εύσημα της περιβαλλοντικής φροντίδας και πρωτοπορίας. Δήμαρχοι που δεν έχουν βγει από τις σελίδες του National Geographic, αλλά που μπαίνουν στον κόπο να πιάσουν τον σφυγμό της εποχής, να αφουγκραστούν τα μηνύματα, να ενημερωθούν, να καταλάβουν και να σπρώξουν τα πράγματα σε όφελος των πολιτών, τολμώντας ακόμα και μέτρα που δεν είναι πάντα δημοφιλή κι ευχάριστα. Φαίνεται όμως πως εκείνο που επιτυγχάνεται είναι ένα μίνιμουμ συμφωνίας και συνεννόησης γύρω από τις διαπιστώσεις και τις ανάγκες. Και όταν επιτευχθεί αυτό, κατόπιν η συμφωνία στα μέτρα και τις δράσεις έρχεται πολύ πιο εύκολα.
Έτσι ο Δήμαρχος της Νέας Υόρκης συζητά και προωθεί την εγκατάσταση ανεμογεννητριών κατά μήκος της πόλης, αλλά και στους ουρανοξύστες και στις γέφυρες της πόλης! Ένα καινούριο ενεργειακό-περιβαλλοντικό...αξεσουάρ που πιθανώς θα αλλάξει την εικόνα της πόλης προς όφελος της οικονομίας και του περιβάλλοντος! Πόσο μακρινή και εξωτική εικόνα βγαλμένη από ταινία επιστημονικής φαντασίας μοιάζει όλο αυτό σε μια χώρα όπως η Ελλάδα που προσπαθεί να κρύψει από κάθε θέα τις ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά!... Μιας χώρας που η θέα των φουγάρων δίπλα στις πόλεις δε φάνηκε να την ενοχλεί για πολλές δεκαετίες, τώρα ξεσηκώνει κινήματα κατά των νέων φιλοπεριβαλλοντικών τεχνολογιών και ενοχλείται από την αισθητική ρύπανση της εικόνας των ανεμογεννητριών. Μα μήπως πρέπει να αρχίσουμε να τις βλέπουμε φιλικά και με θετικό μάτι? Μήπως πρέπει να τις φέρουμε πιο κοντά μας, και να νιώσουμε περηφάνια αν μπορέσουμε να εγκαταστήσουμε κοντά στις πόλεις μας μερικές σειρές ανεμογεννητριών προκειμένου να γλυτώσουμε από κάποια λιγνιτικά φουγάρα κάπου αλλού? Μήπως να κάνουμε αυτή τη μόδα της νέας εποχής και να αγναντεύουμε με χαρά τις ανεμογεννήτριες στις κορυφογραμμές των λόφων γύρω από τις μεγαλουπόλεις μας με καμάρι και χαρά? Ή ακόμα περισσότερο, και μέσα στις πόλεις? Στέγες από φωτοβολταϊκά κελιά και ανεμογεννήτριες στα ψηλά κτίρια? Όχι δε πρόκειται για εικόνες επιστημονικές φαντασίας. Πρόκειται για το όραμα πολιτικών και τοπικών αρχόντων σε άλλα μέρη της γης, που όμως κάνουν τον κόπο να αφουγκραστούν την εποχή, να συμβουλευτούν τους επιστήμονες, να σκεφτούν και να προτείνουν, που μπορούν να οραματιστούν και να εμπνεύσουν, να ‘παρασύρουν’ τους πολίτες σε αλλαγές πρωτοπόρες....
Μακριά από μας θα μου πείτε όλα αυτά? Δυστυχώς ναι. Βλέπετε οι δικοί μας πολιτικοί και τοπικοί άρχοντες έχουν να τρέξουν σε αγώνες δρόμου για το ποιος θα προλάβει να παρευρεθεί σε περισσότερες εκδηλώσεις, πίτες, χορούς, πάρτυ για να κερδίσει σε πόντους αναγνωρισιμότητας. Οπότε πού καιρός για διάβασμα, μελέτη και ενημέρωση για τα όσα συμβαίνουν στον κόσμο?... Μήπως να ζητήσουμε σε μεταγραφή τον Δήμαρχο της Νέας Υόρκης, μπας και νιώσουμε κι εμείς, λίγο αέρα στα πανιά μας?"
Δείτε τη δημοσίευση στο
http://www.lianagouta.gr/viewblog.php?aa=511
Πέμπτη 11 Ιουνίου 2009
Η «Πράσινη Οικονομία» των 600 δις ευρώ
ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΑΕΡΙΟ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ»
Ήταν μια συνέντευξη, την οποία απήλαυσα εξαιτίας των πολύ εύστοχων ερωτήσεων, που μάλιστα μερικές είχαν κι ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον...
Στο εισαγωγικό σχόλιο, το περιοδικό έγραψε...
"Η μεγάλη πρόκληση της «πράσινης οικονομίας» των 600 δις ευρώ είναι εδώ και το ενδιαφέρον είναι στραμμένο σε πρακτικές εφαρμογές της, σε όλους σχεδόν τους κλάδους.
Η κ.Λιάνα Γούτα , Χημικός Μηχανικός, πρώην υπεύθυνη του τομέα Προστασίας του Περιβάλλοντος για όλα τα εργοστάσια του βιομηχανικού συγκροτήματος των ΕΛΠΕ στη Θεσσαλονίκη, μας μιλάει εκτενώς για το θέμα και θέτει τις «πράσινες» προτεραιότητες για την Ελλάδα".
Και οι ερωτήσεις....
1. Κυρία Γούτα, οι κλιματικές αλλαγές και οι σύγχρονοι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι έχουν ευαισθητοποιήσει την κοινωνία μας, φέρνοντας έτσι τη λεγόμενη «πράσινη οικονομία» στο προσκήνιο. Τι σημαίνει ο όρος αυτός στην πράξη και ποιους τομείς επηρεάζει άμεσα; Πόσο αισιόδοξη είστε για τα ουσιαστικά αποτελέσματα που μπορεί να επιφέρει;
Η πράσινη οικονομία είναι ένας όρος που μας προέκυψε πρόσφατα, αλλά...«Ήρθε για να μείνει». Γιατί πολύ απλά, μιλάμε για την οικονομία του μέλλοντος. Μέσα σε λίγα μόνο χρόνια έγιναν μεγάλες αλλαγές και ανατροπές σε νοοτροπίες και αντιλήψεις και από εκεί που η συζήτηση για το περιβάλλον θεωρούνταν ολίγον ρομαντική, ολίγον ακτιβιστική, και πάντως στο περιθώριο ή σε ανταγωνισμό με την ανάπτυξη, σήμερα, τα πράγματα έχουν αλλάξει κατά 180ο και το περιβάλλον μπήκε στο επίκεντρο της οικονομίας και της ανάπτυξης. Κι αυτό γιατί, με τις τρομακτικές περιβαλλοντικές διαπιστώσεις των επιστημόνων, έγινε σαφές ότι ο σύγχρονος κόσμος πρέπει να αλλάξει άμεσα μοντέλο ανάπτυξης και από το μοντέλο της 2ης βιομηχανικής επανάστασης που βασίστηκε στα ορυκτά καύσιμα, να περάσει στην «οικονομία χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας και χαμηλού άνθρακα». Αυτό προβλέπεται να φέρει την «3η βιομηχανική επανάσταση», αλλάζοντας πολλές από τις εικόνες της καθημερινότητάς μας. Οι ειδικοί προβλέπουν μια επανάσταση σε όφελος του περιβάλλοντος, που θα αλλάξει τα δεδομένα και θα δημιουργήσει τεράστιες ευκαιρίες για αυτούς που θα τις διακρίνουν έγκαιρα. Αυτή τη στιγμή η παγκόσμια κοινότητα αντιμετωπίζει μεγάλες περιβαλλοντικές απειλές, αλλά οι παραπάνω προβλέψεις δίνουν μια αισιόδοξη νότα ότι υπάρχει τρόπος και έρχεται...!
2. Στο παρελθόν οι δράσεις για το περιβάλλον θεωρούνταν άκρως ανασταλτικές και κοστοβόρες για την ανάπτυξη της οικονομίας και της βιομηχανίας. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια πραγματική στροφή, ιδιαίτερα στις μεγάλες εταιρείες. Η οικονομική κρίση που βιώνουμε θα μπορούσε να φρενάρει αυτή την αλλαγή φιλοσοφίας;
Πράγματι, στο παρελθόν οι φιλοπεριβαλλοντικές δράσεις θεωρούνταν ανασταλτικές για την ανάπτυξη και ως ένα επιπλέον κόστος για μια επιχείρηση, προκειμένου να συμμορφωθεί με τη νομοθεσία. Σήμερα, που έχει υιοθετηθεί η αρχή «Ο ρυπαίνων πληρώνει», αντιλαμβάνονται όλοι ότι η πρόληψη είναι προτιμότερη της αντιμετώπισης κι ότι αυτό δεν αφορά μόνο την βαριά βιομηχανία, αλλά κάθε επιχειρηματική δράση. Κι ότι όποιος προσπαθήσει να αποφύγει τις περιβαλλοντικές του υποχρεώσεις, κινδυνεύει να πληρώσει αργότερα πολύ ακριβότερα, για την αποκατάσταση μιας περιβαλλοντικής καταστροφής, όπως έχει συμβεί ακόμα και με εταιρίες κολοσσούς. Το βασικότερο όμως είναι ότι σήμερα παρουσιάζεται μια διπλή επιχειρηματική ευκαιρία:
Πρώτον, γιατί το «περιβαλλοντικό πρόσωπο» της εταιρίας, ενδιαφέρει τους καταναλωτές οι οποίοι κατευθύνουν τη δύναμή τους σε εταιρίες με περιβαλλοντική ευαισθησία, οι οποίες συνδυάζουν την ανάπτυξή τους με ένα προστιθέμενο όφελος για την κοινωνία και το περιβάλλον. Και δεύτερον, γιατί οι νέες περιβαλλοντικές τεχνολογίες συνιστούν μια νέα επιχειρηματική ευκαιρία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, οι πετρελαϊκές εταιρίες, που αντελήφθησαν ότι ένα μεγάλο κομμάτι της ‘ενεργειακής πίτας’ διαφοροποιείται και περνά από τα ορυκτά καύσιμα στις ΑΠΕ. Έχοντας λοιπόν τεχνογνωσία, εξειδικευμένο προσωπικό, δυνατότητα έρευνας και μεγάλων επενδύσεων, μπαίνουν δυναμικά στο παιχνίδι, πρωτοστατούν στη διεκδίκηση του νέου αυτού ενεργειακού κομματιού. Η BP πχ, πρωτοπορεί στην κατασκευή φωτοβολταϊκών πάνελς, ενώ η Shell πρωτοστατεί στα αιολικά. Και οι δυο επενδύουν δισεκατομμύρια ευρώ στις νέες τεχνολογίες. Σε περιόδους κρίσης, ωφελημένος είναι όποιος συγχρονίζει το βήμα του με το ‘καινούριο κι όχι αυτός που γραπώνεται στο ‘παλιό’. Και η οικονομία του μέλλοντος θα έχει πράσινα χαρακτηριστικά, γιατί πολύ απλά, ακόμα κι όταν περάσει η σημερινή οικονομική κρίση, οι περιβαλλοντικές απειλές θα είναι ακόμα εδώ για τις επόμενες δεκαετίες και θα ζητούν απαντήσεις και λύσεις.
3. Στον τομέα της ενέργειας συγκαταλέγονται μερικές από τις πιο ρυπογόνες επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Τα πρόστιμα από την ΕΕ σε μερικές περιπτώσεις, όπως στη ΔΕΗ, είναι τόσο μεγάλα που απειλούν την κερδοφορία και ομαλή λειτουργία της επιχείρησης. Τι προβλέπετε να γίνει στο μέλλον για τις ρυπογόνες εταιρείες;
Οι ρυπογόνες εταιρίες δεν μπορούν παρά να συμμορφωθούν πρώτες από όλες με τη νομοθεσία, σε όλα τα επίπεδα. Ειδικά οι μεγάλες εταιρίες ενέργειας (ηλεκτροπαραγωγής και πετρελαϊκές), οφείλουν να αντιληφθούν τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται καθώς είναι πια κοινός στόχος ότι η παγκόσμια κοινότητα πρέπει να βαδίσει προς την οικονομία χαμηλού άνθρακα. Ήδη από το 2013, οι εταιρίες ηλεκτροπαραγωγής δε θα έχουν πλέον δωρεάν δικαιώματα εκπομπής CO2 όπως συμβαίνει τώρα, αλλά θα πρέπει να τα αγοράζουν όλα, κάτι που θα αυξήσει κατακόρυφα το κόστος παραγωγής από άνθρακα, λιθάνθρακα, λιγνίτη κλπ. Θα πρέπει λοιπόν να κινηθούν προς νέες πηγές ενέργειας, και για τις νέες και για τις υπάρχουσες μονάδες. Διαφορετικά το συνολικό κόστος παραγωγής και εκπομπών θα είναι δυσβάσταχτο.
4. Τι γίνεται στην εταιρεία σας, στα ΕΛΠΕ στον τομέα του περιβάλλοντος; Σε σχέση με τους ρύπους;
Συνηθίζω να λέω ότι το...’μικρόβιο’ της αγάπης μου για την προστασία του περιβάλλοντος, το ‘κόλλησα’ πρωτίστως από τη δουλειά μου, όταν βρέθηκα να είμαι υπεύθυνη του τομέα Προστασίας Περιβάλλοντος για όλα τα εργοστάσια του βιομηχανικού συγκροτήματος των ΕΛΠΕ στη Θεσσαλονίκη. Είχα την τύχη να βρεθώ από την αρχή σε μια εγκατάσταση που από την ίδρυσή της, πρώτη προτεραιότητα είχε την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος. Συχνά μάλιστα, -ειδικά σε προηγούμενες δεκαετίες, όταν ακόμα η ελληνική νομοθεσία δεν ήταν τόσο απαιτητική-, πήγαινε ένα βήμα παραπάνω από τις ελληνικές νομοθετικές υποχρεώσεις υιοθετώντας ακόμα αυστηρότερες προδιαγραφές και ακολουθώντας από τότε τη λογική των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών. Ήταν εταιρική πεποίθηση ότι αυτό οφείλει στην κοινωνία και στους εργαζόμενους, αλλά και ότι αυτή η πρακτική είναι η μόνη που εξασφαλίζει την επιχειρηματική αειφορία και ανάπτυξη.
5. Αν γινόσασταν για μια μέρα υπουργός Περιβάλλοντος τι αλλαγές θα κάνατε; Και αν την επομένη γινόσασταν υπουργός Ανάπτυξης τι επιπλέον πρωτοβουλίες θα συνδυάζατε για το καλό τόσο των επιχειρήσεων όσο και του περιβάλλοντος;
Ή θα έλεγα,....αν είχα δικαίωμα επιλογής, δυο μέρες Υπουργός Αειφόρου Ανάπτυξης, κατά το πρότυπο του Σαρκοζί στη Γαλλία. Γιατί πιστεύω ότι πλέον δε μπορεί να διαχωρίσει κανείς τις δράσεις του περιβάλλοντος από αυτές της ανάπτυξης και ότι όλη ανάπτυξη πρέπει να βαδίσει ‘Πράσινα’. Όλες οι αναπτυξιακές δράσεις, είτε επιχειρηματικές είτε έργα υποδομής, οφείλουν να συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις του περιβάλλοντος. Αυτό είναι αυτονόητο και μη διαπραγματεύσιμο.
Το πρώτο που θα επεδίωκα λοιπόν σε μια τέτοια κρίσιμη θέση θα ήταν η αλλαγή νοοτροπίας σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική νομοθεσία. Επί δεκαετίες ακολουθήσαμε ως χώρα την φοβική πρακτική των καθυστερήσεων και των παρατάσεων. Δεν αντιληφθήκαμε ότι οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες, ειδικά αυτές των περιβαλλοντικών θεμάτων, αποτελούν ισχυρά μεταρρυθμιστικά εργαλεία για κάθε χώρα και θα έπρεπε από την πρώτη στιγμή που υιοθετούνται στην ΕΕ, να τα βλέπουμε κι εμείς ως μια μεγάλη ευκαιρία να μεταρρυθμίσουμε τις πρακτικές μας. Ήδη η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι πολύ λεπτομερής, απαιτητική και βαριά. Ωστόσο, μόνο όφελος μπορεί να έχει κανείς, όταν την εφαρμόσει μια ώρα νωρίτερα και όχι μια ώρα αργότερα!
6. Ποιοι θα πρέπει να είναι οι εθνικοί στόχοι της Ελλάδας για την «πράσινη οικονομία» και ποιες οι άμεσες προτεραιότητες; Πόσο «πράσινη» μπορεί να γίνει η Ελλάδα;
Κατ’ αρχήν να πετύχουμε όλες τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές υποχρεώσεις μας σε όλους τους τομείς και να πιάσουμε έγκαιρα τους στόχους για το 2020. Όχι όμως αρκούμενοι στη λογική της συμμόρφωσης, αλλά βάζοντας δικούς μας, ακόμα πιο φιλόδοξους στόχους. Ως προτεραιότητες θα έβαζα τις ΑΠΕ, την ενεργειακή εξοικονόμηση, την προστασία των νερών, την αξιοποίηση των αποβλήτων, την ανάδειξη του φυσικού πλούτου και κάλλους της Ελλάδος, την προώθηση της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, όπως πχ στη γεωργία (βιοκαλλιέργειες), στον τουρισμό (οικοτουρισμό)...
Για να αναφερθώ μόνο στην πρώτη από αυτές, θα πω, ότι δεν είναι δυνατόν η χώρα μας, με τέτοιο τεράστιο πλούτο σε ήλιο και άνεμο, να μην είναι πρωτοπόρος στην αξιοποίησή τους. Αντ’ αυτού βλέπουμε χώρες όπως η Γερμανία να είναι παγκοσμίως πρώτες στην αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας! Ή ακόμα είναι κρίμα, εδώ, στη χώρα του Αιόλου, να μην κάνουμε σημαία μας την αιολική αξιοποίηση, «πουλώντας» την μάλιστα και επικοινωνιακά προς τα έξω, σε συνδυασμό με τον πολιτισμό, την ιστορία, τη μυθολογία μας. Η ιδέα του Υπουργού Ανάπτυξης για τη δημιουργία αυτόνομου Πράσινου Νησιού είναι μια τέτοια εξαιρετική ιδέα και θα έλεγα εγώ, γιατί όχι κι ένα θαλάσσιο πάρκο?
Τέλος πολύ βασική και καθοριστική παράμετρο θεωρώ την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κόσμου, ξεκινώντας από τις πολύ μικρές ηλικίες. Έχουμε πολλά αρνητικά ρεκόρ, όπως πχ το ότι είμαστε από τις πιο σπάταλες χώρες στην κατανάλωση νερού στην ΕΕ, έχουμε από τα πιο ενεργοβόρα κτίρια, αλλά από την άλλη φαίνεται ότι τελευταία δείχνουμε μια μεγάλη ευαισθησία, όταν λάβουμε την πληροφορία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η μαζική συμμετοχή των πολιτών στην πρωτοβουλία της WWF για την «Ώρα της γης», λίγες μέρες πριν, που μας έκανε να καμαρώσουμε για το πόση ευαισθησία μπορούμε να δείξουμε όταν υπάρχει σοβαρός λόγος!
7. Ποια χώρα θα μπορούσε να έχει η Ελλάδα ως παράδειγμα; Γιατί; Τι γίνεται στις άλλες χώρες – μέλη της ΕΕ; Τι ιδέες μπορούμε να πάρουμε από το εξωτερικό (και με παραδείγματα);
Έχουμε πολλά παραδείγματα σε όλα τα επίπεδα:
Σε επίπεδο κρατών, όπως η Σουηδία με στόχο την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα στα επόμενα 15 χρόνια. Παρόμοιους στόχους βάζουν η Ισλανδία και η Νορβηγία. Ή το εντυπωσιακό παράδειγμα της Ισπανίας, που έγινε η δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα σε εγκατεστημένα αιολικά ή και η Πορτογαλία που πολύ γρήγορα έφτασε να παράγει περισσότερο από το 40% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ΑΠΕ.
Σε επίπεδο περιφερειών, όπως περιφέρειες της Αυστρίας που ξεπέρασαν ήδη κατά πολύ τους ευρωπαϊκούς στόχους του 2020 για ΑΠΕ και εξοικονόμηση, πετυχαίνοντας έτσι εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη και τόνωση της απασχόλησης.
Αλλά ακόμα και σε επίπεδο πόλεων, όπως η Στοκχόλμη που αναδείχθηκε η ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα του 2009, παράγοντας 50% λιγότερα αέρια θερμοκηπίου σε σχέση με την υπόλοιπη Σουηδία και επιβάλλοντας μέτρα καθαρισμού νερού και περιβαλλοντικά διόδια στο κέντρο της πόλης. Παρομοίως, περισσότεροι από 350 δήμαρχοι στις 10/2/09 δήλωσαν σε τελετή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι δεσμεύονται για μείωση των εκπομπών CO2 κατά 20% ως το 2020. Αλλά και μικρές πόλεις όπως το Lidköping, των 25000 κατοίκων στη Σουηδία, που στοχεύει στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια".
Τα παραδείγματα είναι πλέον πολλά. Μπορούμε να πάρουμε ιδέες από αυτά, αλλά μπορούμε να βρούμε και δικές μας καλύτερες ιδέες, ακόμα πιο φιλόδοξες. Γιατί όχι?
8. Η «πράσινη οικονομία» δημιουργεί εκ των πραγμάτων τα «πράσινα επαγγέλματα». Ποια είναι αυτά ( ΕΧΕΤΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΛΙΣΤΑ;) και πως μπορούν να αποτελέσουν επαγγελματικό οδηγό για τη νέα γενιά;
Πρέπει να κατανοήσουμε ότι κάθε προϊόν και κάθε επαγγελματική δραστηριότητα έχει το οικολογικό της αποτύπωμα, και άρα όλες οι επαγγελματικές δραστηριότητες καλό είναι να αναπροσαρμόσουν τα δεδομένα τους λαμβάνοντας υπόψη την περιβαλλοντική διάσταση. Από τον πυρηνικό επιστήμονα μέχρι τον αγρότη. Το απαιτεί πλέον η αγορά και οι ευαισθητοποιημένοι καταναλωτές που αρχίζουν να στρέφουν τη δύναμή τους προς φιλοπεριβαλλοντικά προϊόντα και υπηρεσίες.
Πέρα από αυτό όμως, δημιουργούνται και πολλά νέα επαγγέλματα και ειδικότητες, όπως πχ ενεργειακοί επιθεωρητές κτιρίων, μηχανικοί περιβάλλοντος, βιοκαλλιεργητές, εργαζόμενοι στο χώρο της ανακύκλωσης, της επεξεργασίας αποβλήτων, στον τομέα των Ανανεωσίμων Πηγών Ενέργειας, των αντιρυπαντικών τεχνολογιών, του ελέγχου και προστασίας των Υδάτων, κλπ. Η λίστα είναι πολύ μεγάλη.
9. Μιλήστε μας με αριθμούς: πόσους και ποιους αφορά η «πράσινη οικονομία»; Ποιους κλάδους αφορά; Για τι τζίρους μιλάμε;
Όπως είπαμε η Πράσινη Οικονομία αφορά όλους τους κλάδους. Η εκτίμηση είναι ότι θα δημιουργήσει έναν τεράστιο κύκλο εργασιών παγκοσμίως της τάξης των 600 δις ευρώ/έτος κι ότι οι επενδύσεις ως το 2030 θα φτάσουν τα 630 δις ευρώ. Μόνο για τις ΑΠΕ, τον τελευταίο χρόνο, οι παγκόσμιες επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 60% φτάνοντας τα 148 δις δολάρια, με πρόβλεψη για 250 δις ευρώ το 2020 και 460 δις ευρώ το 2030. Ως προς την απασχόληση, πρόσφατη Έκθεση Επιτροπής του ΟΗΕ υπολογίζει ότι ο κλάδος των ΑΠΕ απασχολεί σήμερα πάνω από 2,3 εκ εργαζομένους διεθνώς, ενώ μέχρι το 2030 αναμένεται να φτάσει στα 20 εκ.
10. Πόσο αισιόδοξη είστε για την ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ελλάδα; Είναι εφικτός ο στόχος του 20-20-20;
Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, τους στόχους οφείλουμε να τους πετύχουμε. Στην εξοικονόμηση ενέργειας έχουμε μεγάλα περιθώρια, καθώς ενεργειακά είμαστε πολύ σπάταλοι και ως προς τις ΑΠΕ είμαστε μια χώρα με τεράστιο δυναμικό. Το επενδυτικό ενδιαφέρον αυτή τη στιγμή είναι τεράστιο κι ελπίζω σύντομα να λυθούν όποια προβλήματα παρουσιάστηκαν, έτσι ώστε να προχωρήσουμε και στην εγκατάσταση και λειτουργία. Η πρόκληση πάντως θα ήταν να ξεπεράσουμε τους υποχρεωτικούς στόχους και να βάλουμε ψηλότερους, κερδίζοντας τα δικά μας φιλόδοξα στοιχήματα που θα μας πάνε μπροστά στη νέα εποχή της Πράσινης Οικονομίας.
Δείτε τη δημοσίευση της συνέντευξης στο περιοδικό, στο
http://www.lianagouta.gr/website/pdf_articles/A&H_14_prasini%20oikonomia.pdf
Ήταν μια συνέντευξη, την οποία απήλαυσα εξαιτίας των πολύ εύστοχων ερωτήσεων, που μάλιστα μερικές είχαν κι ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον...
Στο εισαγωγικό σχόλιο, το περιοδικό έγραψε...
"Η μεγάλη πρόκληση της «πράσινης οικονομίας» των 600 δις ευρώ είναι εδώ και το ενδιαφέρον είναι στραμμένο σε πρακτικές εφαρμογές της, σε όλους σχεδόν τους κλάδους.
Η κ.Λιάνα Γούτα , Χημικός Μηχανικός, πρώην υπεύθυνη του τομέα Προστασίας του Περιβάλλοντος για όλα τα εργοστάσια του βιομηχανικού συγκροτήματος των ΕΛΠΕ στη Θεσσαλονίκη, μας μιλάει εκτενώς για το θέμα και θέτει τις «πράσινες» προτεραιότητες για την Ελλάδα".
Και οι ερωτήσεις....
1. Κυρία Γούτα, οι κλιματικές αλλαγές και οι σύγχρονοι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι έχουν ευαισθητοποιήσει την κοινωνία μας, φέρνοντας έτσι τη λεγόμενη «πράσινη οικονομία» στο προσκήνιο. Τι σημαίνει ο όρος αυτός στην πράξη και ποιους τομείς επηρεάζει άμεσα; Πόσο αισιόδοξη είστε για τα ουσιαστικά αποτελέσματα που μπορεί να επιφέρει;
Η πράσινη οικονομία είναι ένας όρος που μας προέκυψε πρόσφατα, αλλά...«Ήρθε για να μείνει». Γιατί πολύ απλά, μιλάμε για την οικονομία του μέλλοντος. Μέσα σε λίγα μόνο χρόνια έγιναν μεγάλες αλλαγές και ανατροπές σε νοοτροπίες και αντιλήψεις και από εκεί που η συζήτηση για το περιβάλλον θεωρούνταν ολίγον ρομαντική, ολίγον ακτιβιστική, και πάντως στο περιθώριο ή σε ανταγωνισμό με την ανάπτυξη, σήμερα, τα πράγματα έχουν αλλάξει κατά 180ο και το περιβάλλον μπήκε στο επίκεντρο της οικονομίας και της ανάπτυξης. Κι αυτό γιατί, με τις τρομακτικές περιβαλλοντικές διαπιστώσεις των επιστημόνων, έγινε σαφές ότι ο σύγχρονος κόσμος πρέπει να αλλάξει άμεσα μοντέλο ανάπτυξης και από το μοντέλο της 2ης βιομηχανικής επανάστασης που βασίστηκε στα ορυκτά καύσιμα, να περάσει στην «οικονομία χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας και χαμηλού άνθρακα». Αυτό προβλέπεται να φέρει την «3η βιομηχανική επανάσταση», αλλάζοντας πολλές από τις εικόνες της καθημερινότητάς μας. Οι ειδικοί προβλέπουν μια επανάσταση σε όφελος του περιβάλλοντος, που θα αλλάξει τα δεδομένα και θα δημιουργήσει τεράστιες ευκαιρίες για αυτούς που θα τις διακρίνουν έγκαιρα. Αυτή τη στιγμή η παγκόσμια κοινότητα αντιμετωπίζει μεγάλες περιβαλλοντικές απειλές, αλλά οι παραπάνω προβλέψεις δίνουν μια αισιόδοξη νότα ότι υπάρχει τρόπος και έρχεται...!
2. Στο παρελθόν οι δράσεις για το περιβάλλον θεωρούνταν άκρως ανασταλτικές και κοστοβόρες για την ανάπτυξη της οικονομίας και της βιομηχανίας. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια πραγματική στροφή, ιδιαίτερα στις μεγάλες εταιρείες. Η οικονομική κρίση που βιώνουμε θα μπορούσε να φρενάρει αυτή την αλλαγή φιλοσοφίας;
Πράγματι, στο παρελθόν οι φιλοπεριβαλλοντικές δράσεις θεωρούνταν ανασταλτικές για την ανάπτυξη και ως ένα επιπλέον κόστος για μια επιχείρηση, προκειμένου να συμμορφωθεί με τη νομοθεσία. Σήμερα, που έχει υιοθετηθεί η αρχή «Ο ρυπαίνων πληρώνει», αντιλαμβάνονται όλοι ότι η πρόληψη είναι προτιμότερη της αντιμετώπισης κι ότι αυτό δεν αφορά μόνο την βαριά βιομηχανία, αλλά κάθε επιχειρηματική δράση. Κι ότι όποιος προσπαθήσει να αποφύγει τις περιβαλλοντικές του υποχρεώσεις, κινδυνεύει να πληρώσει αργότερα πολύ ακριβότερα, για την αποκατάσταση μιας περιβαλλοντικής καταστροφής, όπως έχει συμβεί ακόμα και με εταιρίες κολοσσούς. Το βασικότερο όμως είναι ότι σήμερα παρουσιάζεται μια διπλή επιχειρηματική ευκαιρία:
Πρώτον, γιατί το «περιβαλλοντικό πρόσωπο» της εταιρίας, ενδιαφέρει τους καταναλωτές οι οποίοι κατευθύνουν τη δύναμή τους σε εταιρίες με περιβαλλοντική ευαισθησία, οι οποίες συνδυάζουν την ανάπτυξή τους με ένα προστιθέμενο όφελος για την κοινωνία και το περιβάλλον. Και δεύτερον, γιατί οι νέες περιβαλλοντικές τεχνολογίες συνιστούν μια νέα επιχειρηματική ευκαιρία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, οι πετρελαϊκές εταιρίες, που αντελήφθησαν ότι ένα μεγάλο κομμάτι της ‘ενεργειακής πίτας’ διαφοροποιείται και περνά από τα ορυκτά καύσιμα στις ΑΠΕ. Έχοντας λοιπόν τεχνογνωσία, εξειδικευμένο προσωπικό, δυνατότητα έρευνας και μεγάλων επενδύσεων, μπαίνουν δυναμικά στο παιχνίδι, πρωτοστατούν στη διεκδίκηση του νέου αυτού ενεργειακού κομματιού. Η BP πχ, πρωτοπορεί στην κατασκευή φωτοβολταϊκών πάνελς, ενώ η Shell πρωτοστατεί στα αιολικά. Και οι δυο επενδύουν δισεκατομμύρια ευρώ στις νέες τεχνολογίες. Σε περιόδους κρίσης, ωφελημένος είναι όποιος συγχρονίζει το βήμα του με το ‘καινούριο κι όχι αυτός που γραπώνεται στο ‘παλιό’. Και η οικονομία του μέλλοντος θα έχει πράσινα χαρακτηριστικά, γιατί πολύ απλά, ακόμα κι όταν περάσει η σημερινή οικονομική κρίση, οι περιβαλλοντικές απειλές θα είναι ακόμα εδώ για τις επόμενες δεκαετίες και θα ζητούν απαντήσεις και λύσεις.
3. Στον τομέα της ενέργειας συγκαταλέγονται μερικές από τις πιο ρυπογόνες επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Τα πρόστιμα από την ΕΕ σε μερικές περιπτώσεις, όπως στη ΔΕΗ, είναι τόσο μεγάλα που απειλούν την κερδοφορία και ομαλή λειτουργία της επιχείρησης. Τι προβλέπετε να γίνει στο μέλλον για τις ρυπογόνες εταιρείες;
Οι ρυπογόνες εταιρίες δεν μπορούν παρά να συμμορφωθούν πρώτες από όλες με τη νομοθεσία, σε όλα τα επίπεδα. Ειδικά οι μεγάλες εταιρίες ενέργειας (ηλεκτροπαραγωγής και πετρελαϊκές), οφείλουν να αντιληφθούν τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται καθώς είναι πια κοινός στόχος ότι η παγκόσμια κοινότητα πρέπει να βαδίσει προς την οικονομία χαμηλού άνθρακα. Ήδη από το 2013, οι εταιρίες ηλεκτροπαραγωγής δε θα έχουν πλέον δωρεάν δικαιώματα εκπομπής CO2 όπως συμβαίνει τώρα, αλλά θα πρέπει να τα αγοράζουν όλα, κάτι που θα αυξήσει κατακόρυφα το κόστος παραγωγής από άνθρακα, λιθάνθρακα, λιγνίτη κλπ. Θα πρέπει λοιπόν να κινηθούν προς νέες πηγές ενέργειας, και για τις νέες και για τις υπάρχουσες μονάδες. Διαφορετικά το συνολικό κόστος παραγωγής και εκπομπών θα είναι δυσβάσταχτο.
4. Τι γίνεται στην εταιρεία σας, στα ΕΛΠΕ στον τομέα του περιβάλλοντος; Σε σχέση με τους ρύπους;
Συνηθίζω να λέω ότι το...’μικρόβιο’ της αγάπης μου για την προστασία του περιβάλλοντος, το ‘κόλλησα’ πρωτίστως από τη δουλειά μου, όταν βρέθηκα να είμαι υπεύθυνη του τομέα Προστασίας Περιβάλλοντος για όλα τα εργοστάσια του βιομηχανικού συγκροτήματος των ΕΛΠΕ στη Θεσσαλονίκη. Είχα την τύχη να βρεθώ από την αρχή σε μια εγκατάσταση που από την ίδρυσή της, πρώτη προτεραιότητα είχε την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος. Συχνά μάλιστα, -ειδικά σε προηγούμενες δεκαετίες, όταν ακόμα η ελληνική νομοθεσία δεν ήταν τόσο απαιτητική-, πήγαινε ένα βήμα παραπάνω από τις ελληνικές νομοθετικές υποχρεώσεις υιοθετώντας ακόμα αυστηρότερες προδιαγραφές και ακολουθώντας από τότε τη λογική των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών. Ήταν εταιρική πεποίθηση ότι αυτό οφείλει στην κοινωνία και στους εργαζόμενους, αλλά και ότι αυτή η πρακτική είναι η μόνη που εξασφαλίζει την επιχειρηματική αειφορία και ανάπτυξη.
5. Αν γινόσασταν για μια μέρα υπουργός Περιβάλλοντος τι αλλαγές θα κάνατε; Και αν την επομένη γινόσασταν υπουργός Ανάπτυξης τι επιπλέον πρωτοβουλίες θα συνδυάζατε για το καλό τόσο των επιχειρήσεων όσο και του περιβάλλοντος;
Ή θα έλεγα,....αν είχα δικαίωμα επιλογής, δυο μέρες Υπουργός Αειφόρου Ανάπτυξης, κατά το πρότυπο του Σαρκοζί στη Γαλλία. Γιατί πιστεύω ότι πλέον δε μπορεί να διαχωρίσει κανείς τις δράσεις του περιβάλλοντος από αυτές της ανάπτυξης και ότι όλη ανάπτυξη πρέπει να βαδίσει ‘Πράσινα’. Όλες οι αναπτυξιακές δράσεις, είτε επιχειρηματικές είτε έργα υποδομής, οφείλουν να συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις του περιβάλλοντος. Αυτό είναι αυτονόητο και μη διαπραγματεύσιμο.
Το πρώτο που θα επεδίωκα λοιπόν σε μια τέτοια κρίσιμη θέση θα ήταν η αλλαγή νοοτροπίας σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική νομοθεσία. Επί δεκαετίες ακολουθήσαμε ως χώρα την φοβική πρακτική των καθυστερήσεων και των παρατάσεων. Δεν αντιληφθήκαμε ότι οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες, ειδικά αυτές των περιβαλλοντικών θεμάτων, αποτελούν ισχυρά μεταρρυθμιστικά εργαλεία για κάθε χώρα και θα έπρεπε από την πρώτη στιγμή που υιοθετούνται στην ΕΕ, να τα βλέπουμε κι εμείς ως μια μεγάλη ευκαιρία να μεταρρυθμίσουμε τις πρακτικές μας. Ήδη η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι πολύ λεπτομερής, απαιτητική και βαριά. Ωστόσο, μόνο όφελος μπορεί να έχει κανείς, όταν την εφαρμόσει μια ώρα νωρίτερα και όχι μια ώρα αργότερα!
6. Ποιοι θα πρέπει να είναι οι εθνικοί στόχοι της Ελλάδας για την «πράσινη οικονομία» και ποιες οι άμεσες προτεραιότητες; Πόσο «πράσινη» μπορεί να γίνει η Ελλάδα;
Κατ’ αρχήν να πετύχουμε όλες τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές υποχρεώσεις μας σε όλους τους τομείς και να πιάσουμε έγκαιρα τους στόχους για το 2020. Όχι όμως αρκούμενοι στη λογική της συμμόρφωσης, αλλά βάζοντας δικούς μας, ακόμα πιο φιλόδοξους στόχους. Ως προτεραιότητες θα έβαζα τις ΑΠΕ, την ενεργειακή εξοικονόμηση, την προστασία των νερών, την αξιοποίηση των αποβλήτων, την ανάδειξη του φυσικού πλούτου και κάλλους της Ελλάδος, την προώθηση της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, όπως πχ στη γεωργία (βιοκαλλιέργειες), στον τουρισμό (οικοτουρισμό)...
Για να αναφερθώ μόνο στην πρώτη από αυτές, θα πω, ότι δεν είναι δυνατόν η χώρα μας, με τέτοιο τεράστιο πλούτο σε ήλιο και άνεμο, να μην είναι πρωτοπόρος στην αξιοποίησή τους. Αντ’ αυτού βλέπουμε χώρες όπως η Γερμανία να είναι παγκοσμίως πρώτες στην αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας! Ή ακόμα είναι κρίμα, εδώ, στη χώρα του Αιόλου, να μην κάνουμε σημαία μας την αιολική αξιοποίηση, «πουλώντας» την μάλιστα και επικοινωνιακά προς τα έξω, σε συνδυασμό με τον πολιτισμό, την ιστορία, τη μυθολογία μας. Η ιδέα του Υπουργού Ανάπτυξης για τη δημιουργία αυτόνομου Πράσινου Νησιού είναι μια τέτοια εξαιρετική ιδέα και θα έλεγα εγώ, γιατί όχι κι ένα θαλάσσιο πάρκο?
Τέλος πολύ βασική και καθοριστική παράμετρο θεωρώ την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κόσμου, ξεκινώντας από τις πολύ μικρές ηλικίες. Έχουμε πολλά αρνητικά ρεκόρ, όπως πχ το ότι είμαστε από τις πιο σπάταλες χώρες στην κατανάλωση νερού στην ΕΕ, έχουμε από τα πιο ενεργοβόρα κτίρια, αλλά από την άλλη φαίνεται ότι τελευταία δείχνουμε μια μεγάλη ευαισθησία, όταν λάβουμε την πληροφορία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η μαζική συμμετοχή των πολιτών στην πρωτοβουλία της WWF για την «Ώρα της γης», λίγες μέρες πριν, που μας έκανε να καμαρώσουμε για το πόση ευαισθησία μπορούμε να δείξουμε όταν υπάρχει σοβαρός λόγος!
7. Ποια χώρα θα μπορούσε να έχει η Ελλάδα ως παράδειγμα; Γιατί; Τι γίνεται στις άλλες χώρες – μέλη της ΕΕ; Τι ιδέες μπορούμε να πάρουμε από το εξωτερικό (και με παραδείγματα);
Έχουμε πολλά παραδείγματα σε όλα τα επίπεδα:
Σε επίπεδο κρατών, όπως η Σουηδία με στόχο την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα στα επόμενα 15 χρόνια. Παρόμοιους στόχους βάζουν η Ισλανδία και η Νορβηγία. Ή το εντυπωσιακό παράδειγμα της Ισπανίας, που έγινε η δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα σε εγκατεστημένα αιολικά ή και η Πορτογαλία που πολύ γρήγορα έφτασε να παράγει περισσότερο από το 40% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ΑΠΕ.
Σε επίπεδο περιφερειών, όπως περιφέρειες της Αυστρίας που ξεπέρασαν ήδη κατά πολύ τους ευρωπαϊκούς στόχους του 2020 για ΑΠΕ και εξοικονόμηση, πετυχαίνοντας έτσι εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη και τόνωση της απασχόλησης.
Αλλά ακόμα και σε επίπεδο πόλεων, όπως η Στοκχόλμη που αναδείχθηκε η ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα του 2009, παράγοντας 50% λιγότερα αέρια θερμοκηπίου σε σχέση με την υπόλοιπη Σουηδία και επιβάλλοντας μέτρα καθαρισμού νερού και περιβαλλοντικά διόδια στο κέντρο της πόλης. Παρομοίως, περισσότεροι από 350 δήμαρχοι στις 10/2/09 δήλωσαν σε τελετή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι δεσμεύονται για μείωση των εκπομπών CO2 κατά 20% ως το 2020. Αλλά και μικρές πόλεις όπως το Lidköping, των 25000 κατοίκων στη Σουηδία, που στοχεύει στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια".
Τα παραδείγματα είναι πλέον πολλά. Μπορούμε να πάρουμε ιδέες από αυτά, αλλά μπορούμε να βρούμε και δικές μας καλύτερες ιδέες, ακόμα πιο φιλόδοξες. Γιατί όχι?
8. Η «πράσινη οικονομία» δημιουργεί εκ των πραγμάτων τα «πράσινα επαγγέλματα». Ποια είναι αυτά ( ΕΧΕΤΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΛΙΣΤΑ;) και πως μπορούν να αποτελέσουν επαγγελματικό οδηγό για τη νέα γενιά;
Πρέπει να κατανοήσουμε ότι κάθε προϊόν και κάθε επαγγελματική δραστηριότητα έχει το οικολογικό της αποτύπωμα, και άρα όλες οι επαγγελματικές δραστηριότητες καλό είναι να αναπροσαρμόσουν τα δεδομένα τους λαμβάνοντας υπόψη την περιβαλλοντική διάσταση. Από τον πυρηνικό επιστήμονα μέχρι τον αγρότη. Το απαιτεί πλέον η αγορά και οι ευαισθητοποιημένοι καταναλωτές που αρχίζουν να στρέφουν τη δύναμή τους προς φιλοπεριβαλλοντικά προϊόντα και υπηρεσίες.
Πέρα από αυτό όμως, δημιουργούνται και πολλά νέα επαγγέλματα και ειδικότητες, όπως πχ ενεργειακοί επιθεωρητές κτιρίων, μηχανικοί περιβάλλοντος, βιοκαλλιεργητές, εργαζόμενοι στο χώρο της ανακύκλωσης, της επεξεργασίας αποβλήτων, στον τομέα των Ανανεωσίμων Πηγών Ενέργειας, των αντιρυπαντικών τεχνολογιών, του ελέγχου και προστασίας των Υδάτων, κλπ. Η λίστα είναι πολύ μεγάλη.
9. Μιλήστε μας με αριθμούς: πόσους και ποιους αφορά η «πράσινη οικονομία»; Ποιους κλάδους αφορά; Για τι τζίρους μιλάμε;
Όπως είπαμε η Πράσινη Οικονομία αφορά όλους τους κλάδους. Η εκτίμηση είναι ότι θα δημιουργήσει έναν τεράστιο κύκλο εργασιών παγκοσμίως της τάξης των 600 δις ευρώ/έτος κι ότι οι επενδύσεις ως το 2030 θα φτάσουν τα 630 δις ευρώ. Μόνο για τις ΑΠΕ, τον τελευταίο χρόνο, οι παγκόσμιες επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 60% φτάνοντας τα 148 δις δολάρια, με πρόβλεψη για 250 δις ευρώ το 2020 και 460 δις ευρώ το 2030. Ως προς την απασχόληση, πρόσφατη Έκθεση Επιτροπής του ΟΗΕ υπολογίζει ότι ο κλάδος των ΑΠΕ απασχολεί σήμερα πάνω από 2,3 εκ εργαζομένους διεθνώς, ενώ μέχρι το 2030 αναμένεται να φτάσει στα 20 εκ.
10. Πόσο αισιόδοξη είστε για την ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ελλάδα; Είναι εφικτός ο στόχος του 20-20-20;
Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, τους στόχους οφείλουμε να τους πετύχουμε. Στην εξοικονόμηση ενέργειας έχουμε μεγάλα περιθώρια, καθώς ενεργειακά είμαστε πολύ σπάταλοι και ως προς τις ΑΠΕ είμαστε μια χώρα με τεράστιο δυναμικό. Το επενδυτικό ενδιαφέρον αυτή τη στιγμή είναι τεράστιο κι ελπίζω σύντομα να λυθούν όποια προβλήματα παρουσιάστηκαν, έτσι ώστε να προχωρήσουμε και στην εγκατάσταση και λειτουργία. Η πρόκληση πάντως θα ήταν να ξεπεράσουμε τους υποχρεωτικούς στόχους και να βάλουμε ψηλότερους, κερδίζοντας τα δικά μας φιλόδοξα στοιχήματα που θα μας πάνε μπροστά στη νέα εποχή της Πράσινης Οικονομίας.
Δείτε τη δημοσίευση της συνέντευξης στο περιοδικό, στο
http://www.lianagouta.gr/website/pdf_articles/A&H_14_prasini%20oikonomia.pdf
Δευτέρα 1 Ιουνίου 2009
Χρειάζεται να στρέψουμε την προσοχή μας στην καρδιά της Ευρώπης
Σε μια συνέντευξη μου στο Περιοδικό ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ, τεύχος Απριλίου ΄09, αν και σύντομα, ασχοληθήκαμε με πολλά θέματα... Ή όπως σημειώνει το περιοδικό εισαγωγικά....
"Η εθνική ενεργειακή πολιτική, η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία, η θέση της γυναίκας στην αγορά εργασίας, και μερικές καίριες επισημάνσεις για το διακύβευμα των ευρωεκλογών είναι τα κυριότερα θέματα που θίξαμε σε μια συζήτηση που είχαμε με την κα Γούτα.... Όπως θα διαπιστώσετε στο πλήρες κείμενο της συζήτησης που ακολουθεί, η κα Γούτα δε διστάζει να λέει τα πράγματα με το όνομά τους»....
Τα τελευταία χρόνια βιώσαμε μια ατέρμονη συζήτηση για τα θέματα της ενεργειακής πολιτικής. Μετά την υλοποίηση των συμφωνιών για τους αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αέρίου στην περιοχή, ποιος θα είναι ο ρόλος της Ελλάδας στην «ενεργειακή σκακιέρα» της Ευρώπης;
Είναι αλήθεια ότι η ενεργειακή πολιτική και η ενεργειακή διπλωματία βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας τα τελευταία δύο χρόνια. Το πρώτο περιστατικό που έφερε την Ευρώπη στα πρόθυρα νευρικής...«ενεργειακής» κρίσης ήταν όταν κινδύνεψε να μείνει χωρίς Φυσικό Αέριο (ΦΑ) λόγω της διένεξης Ουκρανίας-Ρωσίας, ενώ ακολούθησαν κι άλλα παρόμοια. Να σημειώσουμε ότι η ΕΕ εξαρτάται ενεργειακά κατά 54% από τις εισαγωγές καυσίμων, ενώ υπάρχουν χώρες που σχεδόν η συνολική τους τροφοδοσία σε ΦΑ εξαρτάται αποκλειστικά από μια χώρα, τη Ρωσία και από μία διαδρομή, αυτήν μέσω Ουκρανίας! Έτσι αναδείχθηκε σε πρώτης προτεραιότητας ζήτημα η επιτακτική ανάγκη της Ευρώπης αλλά και κάθε χώρας να εξασφαλίσει όσο το δυνατό περισσότερες διαφορετικές πηγές και δρόμους τροφοδοσίας αργού και φυσικού αερίου. Η Ελλάδα βρίσκεται σε σημείο κλειδί στο σταυροδρόμι Δύσης-Ανατολής, από όπου μπορούν, τα καύσιμα της Μέσης Ανατολής, της Κασπίας, του Αζερμπαϊτζάν, της Ρωσίας, να διοχετευτούν με αγωγούς σε όλη την Ευρώπη. Οι διαδρομές παλιών και νέων αγωγών που σχεδιάζονται συνιστούν πραγματικά ένα πολύπλοκο παζλ. Έτσι η Ελλάδα διεκδικεί ρυθμιστικό ρόλο στη νέα αυτή κατάσταση που διαμορφώνεται. Τα οφέλη θα είναι πολλά, για την ασφάλεια τροφοδοσίας και την βελτίωση του ανταγωνισμού για τις δικές μας ενεργειακές ανάγκες, αλλά και εξαιτίας του οικονομικού οφέλους διέλευσης αγωγών και καυσίμων και τέλος λόγω του στρατηγικού ρόλου που αποκτά η Ελλάδα στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, έναν ρόλο που της εξασφαλίζει ισχυρή φωνή και αναβαθμίζει την ασφάλειά της.
Θα αναβαθμιστεί επομένως ο οικονομικός ρόλος της Ελλάδας στη νοτιοανατολική Ευρώπη; Πόσο θα διευκολυνθεί η επίδοση της χώρας μας σε δύο τομείς που μάλλον πάσχουν, την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία;
Ο παραπάνω γεωστρατηγικός ρόλος της Ελλάδας, όχι μόνο για την Νοτιοανατολική, αλλά για όλη την Ευρώπη, και για όλη τη διεθνή διπλωματία καθώς και η ενεργειακή μας αναβάθμιση φυσικά και θα λειτουργήσει ευεργετικά για την οικονομία και την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Αλλά αυτό δεν αρκεί από μόνο του για τους άλλους δυο κρίσιμους τομείς που θίγετε. Η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία είναι τα μεγάλα ζητούμενα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για όλη την Ευρώπη. Η χώρα μας έχει πολύ δρόμο να διανύσει, αφού και στους δυο τομείς οι επιδόσεις μας είναι χαμηλές. Ωστόσο έχουν πλέον αναχθεί σε στόχους υψηλής προτεραιότητας όπως φαίνεται και από πρόσφατες πρωτοβουλίες, όπως οι 5 Πόλοι Καινοτομίας σε όλη την Ελλάδα, η Ζώνη Καινοτομίας στη Θεσσαλονίκη, η έμφαση στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, η αναμόρφωση του πτωχευτικού δικαίου κλπ. Ωστόσο ο δρόμος είναι μακρύς, μέχρις όλα αυτά να αποδώσουν καρπούς, καθώς συχνά σκοντάφτουν σε νοοτροπίες και αγκυλώσεις. Μάλιστα, η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία πρέπει να διδαχθούν και να μπουν στην κουλτούρα μας από τη μικρή ηλικία. Κλείνοντας να πω ότι ανθρώπινο δυναμικό και μεμονωμένα παραδείγματα επιτυχίας υπάρχουν στη χώρα μας. Χρειάζεται να εξασφαλισθεί το κατάλληλο περιβάλλον ώστε όλα αυτά να συντονιστούν και να αποδώσουν καρπούς, με στόχο να αποκτήσει η Ελλάδα και σ’ αυτούς τους τομείς έναν ρόλο κλειδί για την ευρύτερη περιοχή, συνδυάζοντάς τον με τα γεωστρατηγικά της χαρακτηριστικά, τον φυσικό και τον πολιτιστικό της πλούτο.
Στην πολιτική αντιπαράθεση για τις επερχόμενες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φαίνεται ότι θα κυριαρχήσουν τα θέματα της εσωτερικής πολιτικής επικαιρότητας. Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το πραγματικό διακύβευμα των Ευρωεκλογών;
Δυστυχώς φοβάμαι ότι κάτι τόσο σημαντικό όσο η εκπροσώπησή μας στο Ευρωκοινοβούλιο θα «μικρύνει», με όρους εσωστρέφειας και τρέχουσας επικαιρότητας. Και το λέω, γιατί έχοντας την τύχη να εργαστώ ως σύμβουλος σε θέματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είδα τον πλούτο της πολιτικής που παράγεται στις Βρυξέλλες μέσα από μια δημοκρατική διαδικασία ζυμώσεων, διαβουλεύσεων, συναινέσεων. Η Ελλάδα συμμετέχει στη διαμόρφωση αυτής της πολιτικής ως μια από τις πρώτες χώρες. Μια πολιτική που μας αφορά άμεσα, αφού το 80-85% της νομοθεσίας μας είναι εφαρμογή της νομοθεσίας που υιοθετείται από την ΕΕ. Χρειάζεται λοιπόν να στρέψουμε τη προσοχή μας στην καρδιά της Ευρώπης και να αντιληφθούμε το ρόλο, τη φωνή, τη συμμετοχή μας και το πώς μια σωστή εκπροσώπηση μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητά μας. Οι πολιτικές, τα μέτρα, οι νομοθεσίες που υιοθετούνται αφορούν σε όλους τους τομείς, παιδεία, απασχόληση, οικονομία, κοινωνική συνοχή, ανάπτυξη, πολιτισμό, ενέργεια και περιβάλλον αλλά και κάθε πτυχή της ζωής και της καθημερινότητάς μας. Με την ψήφο μας καλούμαστε να αποφασίσουμε γι αυτά τα σημαντικά θέματα και όχι απλά για την τρέχουσα ελληνική πολιτική επικαιρότητα. Αυτό πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε και να βάλουμε τις Ευρωεκλογές στις πραγματικές τους διαστάσεις, για το δικό μας όφελος.
Ένα θέμα ευρωπαϊκής προέλευσης αφορά κυρίως στις γυναίκες. Είστε στέλεχος μεγάλης ελληνικής εταιρίας και ταυτόχρονα μητέρα δύο παιδιών. Τι σημαίνει για την Ελληνίδα εργαζόμενη μητέρα η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την εξομοίωση των ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης στο δημόσιο;
Πρόκειται για μια αλλαγή που προκαλεί αναταράξεις, αλλά πιστεύω ότι πρέπει να δούμε την ουσία του θέματος πιο προσεκτικά. Σήμερα η Ελληνίδα μορφώνεται όσο κι ο άνδρας, διακρίνεται στις σπουδές της και έχει φιλοδοξίες για μια πετυχημένη καριέρα. Βεβαίως αυτό καλείται να συνδυάσει με την προσωπική της ζωή, την οικογένεια και τον κρίσιμο ρόλο της ανατροφής των παιδιών. Πρέπει λοιπόν να δούμε τα νέα αυτά δεδομένα και να αναζητήσουμε λύσεις σύγχρονες για τις ανάγκες της νέας γυναίκας. Έχοντας προσωπική πείρα από μια απαιτητική και ανταγωνιστική δουλειά και έχοντας δυο μεγάλα παιδιά, γνωρίζω ότι οι ρόλοι αναπροσαρμόζονται. Η γυναίκα συνεισφέρει -συχνά ισότιμα- στον οικογενειακό προϋπολογισμό κι ο πατέρας συμμετέχει στην ανατροφή των παιδιών.
Η κοινωνία χρειάζεται να αναπροσαρμόσει τα μοντέλα και το κράτος να στηρίξει τις νέες ανάγκες. Η μεγάλη βοήθεια που χρειάζεται η μητέρα και η οικογένεια είναι κυρίως στα πρώτα χρόνια μετά τη γέννηση των παιδιών. Τότε χρειάζονται η κοινωνική και οικονομική βοήθεια, οι υποδομές από την πολιτεία, όπως βρεφονηπιακοί σταθμοί, βοήθεια στο σπίτι, ελαστικά ωράρια, άδειες μητρότητας, ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις, ενθάρρυνση της εργοδοσίας με οικονομικά κίνητρα, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η κρίσιμη και δύσκολη αλλά τόσο ευτυχής αυτή περίοδος της οικογένειας. Και τα ίδια πρέπει να εξασφαλίζονται και για τον πατέρα, πχ. της μονογονεϊκής οικογένειας.
Εκεί λοιπόν πιστεύω ότι πρέπει να εστιάσουμε και όχι στην διατήρηση του παλιού προτύπου, της πρόωρης συνταξιοδότησης, που συνήθως μάλιστα έρχεται όταν έχουν μεγαλώσει τα παιδιά.
Τη δημοσίευση του κειμένου μπορείτε να τη δείτε στο
http://www.lianagouta.gr/website/pdf_articles/Δημόσιος%20Τομέας_Μάιος%2009_all.pdf
"Η εθνική ενεργειακή πολιτική, η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία, η θέση της γυναίκας στην αγορά εργασίας, και μερικές καίριες επισημάνσεις για το διακύβευμα των ευρωεκλογών είναι τα κυριότερα θέματα που θίξαμε σε μια συζήτηση που είχαμε με την κα Γούτα.... Όπως θα διαπιστώσετε στο πλήρες κείμενο της συζήτησης που ακολουθεί, η κα Γούτα δε διστάζει να λέει τα πράγματα με το όνομά τους»....
Τα τελευταία χρόνια βιώσαμε μια ατέρμονη συζήτηση για τα θέματα της ενεργειακής πολιτικής. Μετά την υλοποίηση των συμφωνιών για τους αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αέρίου στην περιοχή, ποιος θα είναι ο ρόλος της Ελλάδας στην «ενεργειακή σκακιέρα» της Ευρώπης;
Είναι αλήθεια ότι η ενεργειακή πολιτική και η ενεργειακή διπλωματία βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας τα τελευταία δύο χρόνια. Το πρώτο περιστατικό που έφερε την Ευρώπη στα πρόθυρα νευρικής...«ενεργειακής» κρίσης ήταν όταν κινδύνεψε να μείνει χωρίς Φυσικό Αέριο (ΦΑ) λόγω της διένεξης Ουκρανίας-Ρωσίας, ενώ ακολούθησαν κι άλλα παρόμοια. Να σημειώσουμε ότι η ΕΕ εξαρτάται ενεργειακά κατά 54% από τις εισαγωγές καυσίμων, ενώ υπάρχουν χώρες που σχεδόν η συνολική τους τροφοδοσία σε ΦΑ εξαρτάται αποκλειστικά από μια χώρα, τη Ρωσία και από μία διαδρομή, αυτήν μέσω Ουκρανίας! Έτσι αναδείχθηκε σε πρώτης προτεραιότητας ζήτημα η επιτακτική ανάγκη της Ευρώπης αλλά και κάθε χώρας να εξασφαλίσει όσο το δυνατό περισσότερες διαφορετικές πηγές και δρόμους τροφοδοσίας αργού και φυσικού αερίου. Η Ελλάδα βρίσκεται σε σημείο κλειδί στο σταυροδρόμι Δύσης-Ανατολής, από όπου μπορούν, τα καύσιμα της Μέσης Ανατολής, της Κασπίας, του Αζερμπαϊτζάν, της Ρωσίας, να διοχετευτούν με αγωγούς σε όλη την Ευρώπη. Οι διαδρομές παλιών και νέων αγωγών που σχεδιάζονται συνιστούν πραγματικά ένα πολύπλοκο παζλ. Έτσι η Ελλάδα διεκδικεί ρυθμιστικό ρόλο στη νέα αυτή κατάσταση που διαμορφώνεται. Τα οφέλη θα είναι πολλά, για την ασφάλεια τροφοδοσίας και την βελτίωση του ανταγωνισμού για τις δικές μας ενεργειακές ανάγκες, αλλά και εξαιτίας του οικονομικού οφέλους διέλευσης αγωγών και καυσίμων και τέλος λόγω του στρατηγικού ρόλου που αποκτά η Ελλάδα στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, έναν ρόλο που της εξασφαλίζει ισχυρή φωνή και αναβαθμίζει την ασφάλειά της.
Θα αναβαθμιστεί επομένως ο οικονομικός ρόλος της Ελλάδας στη νοτιοανατολική Ευρώπη; Πόσο θα διευκολυνθεί η επίδοση της χώρας μας σε δύο τομείς που μάλλον πάσχουν, την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία;
Ο παραπάνω γεωστρατηγικός ρόλος της Ελλάδας, όχι μόνο για την Νοτιοανατολική, αλλά για όλη την Ευρώπη, και για όλη τη διεθνή διπλωματία καθώς και η ενεργειακή μας αναβάθμιση φυσικά και θα λειτουργήσει ευεργετικά για την οικονομία και την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Αλλά αυτό δεν αρκεί από μόνο του για τους άλλους δυο κρίσιμους τομείς που θίγετε. Η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία είναι τα μεγάλα ζητούμενα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για όλη την Ευρώπη. Η χώρα μας έχει πολύ δρόμο να διανύσει, αφού και στους δυο τομείς οι επιδόσεις μας είναι χαμηλές. Ωστόσο έχουν πλέον αναχθεί σε στόχους υψηλής προτεραιότητας όπως φαίνεται και από πρόσφατες πρωτοβουλίες, όπως οι 5 Πόλοι Καινοτομίας σε όλη την Ελλάδα, η Ζώνη Καινοτομίας στη Θεσσαλονίκη, η έμφαση στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, η αναμόρφωση του πτωχευτικού δικαίου κλπ. Ωστόσο ο δρόμος είναι μακρύς, μέχρις όλα αυτά να αποδώσουν καρπούς, καθώς συχνά σκοντάφτουν σε νοοτροπίες και αγκυλώσεις. Μάλιστα, η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία πρέπει να διδαχθούν και να μπουν στην κουλτούρα μας από τη μικρή ηλικία. Κλείνοντας να πω ότι ανθρώπινο δυναμικό και μεμονωμένα παραδείγματα επιτυχίας υπάρχουν στη χώρα μας. Χρειάζεται να εξασφαλισθεί το κατάλληλο περιβάλλον ώστε όλα αυτά να συντονιστούν και να αποδώσουν καρπούς, με στόχο να αποκτήσει η Ελλάδα και σ’ αυτούς τους τομείς έναν ρόλο κλειδί για την ευρύτερη περιοχή, συνδυάζοντάς τον με τα γεωστρατηγικά της χαρακτηριστικά, τον φυσικό και τον πολιτιστικό της πλούτο.
Στην πολιτική αντιπαράθεση για τις επερχόμενες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φαίνεται ότι θα κυριαρχήσουν τα θέματα της εσωτερικής πολιτικής επικαιρότητας. Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το πραγματικό διακύβευμα των Ευρωεκλογών;
Δυστυχώς φοβάμαι ότι κάτι τόσο σημαντικό όσο η εκπροσώπησή μας στο Ευρωκοινοβούλιο θα «μικρύνει», με όρους εσωστρέφειας και τρέχουσας επικαιρότητας. Και το λέω, γιατί έχοντας την τύχη να εργαστώ ως σύμβουλος σε θέματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είδα τον πλούτο της πολιτικής που παράγεται στις Βρυξέλλες μέσα από μια δημοκρατική διαδικασία ζυμώσεων, διαβουλεύσεων, συναινέσεων. Η Ελλάδα συμμετέχει στη διαμόρφωση αυτής της πολιτικής ως μια από τις πρώτες χώρες. Μια πολιτική που μας αφορά άμεσα, αφού το 80-85% της νομοθεσίας μας είναι εφαρμογή της νομοθεσίας που υιοθετείται από την ΕΕ. Χρειάζεται λοιπόν να στρέψουμε τη προσοχή μας στην καρδιά της Ευρώπης και να αντιληφθούμε το ρόλο, τη φωνή, τη συμμετοχή μας και το πώς μια σωστή εκπροσώπηση μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητά μας. Οι πολιτικές, τα μέτρα, οι νομοθεσίες που υιοθετούνται αφορούν σε όλους τους τομείς, παιδεία, απασχόληση, οικονομία, κοινωνική συνοχή, ανάπτυξη, πολιτισμό, ενέργεια και περιβάλλον αλλά και κάθε πτυχή της ζωής και της καθημερινότητάς μας. Με την ψήφο μας καλούμαστε να αποφασίσουμε γι αυτά τα σημαντικά θέματα και όχι απλά για την τρέχουσα ελληνική πολιτική επικαιρότητα. Αυτό πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε και να βάλουμε τις Ευρωεκλογές στις πραγματικές τους διαστάσεις, για το δικό μας όφελος.
Ένα θέμα ευρωπαϊκής προέλευσης αφορά κυρίως στις γυναίκες. Είστε στέλεχος μεγάλης ελληνικής εταιρίας και ταυτόχρονα μητέρα δύο παιδιών. Τι σημαίνει για την Ελληνίδα εργαζόμενη μητέρα η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την εξομοίωση των ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης στο δημόσιο;
Πρόκειται για μια αλλαγή που προκαλεί αναταράξεις, αλλά πιστεύω ότι πρέπει να δούμε την ουσία του θέματος πιο προσεκτικά. Σήμερα η Ελληνίδα μορφώνεται όσο κι ο άνδρας, διακρίνεται στις σπουδές της και έχει φιλοδοξίες για μια πετυχημένη καριέρα. Βεβαίως αυτό καλείται να συνδυάσει με την προσωπική της ζωή, την οικογένεια και τον κρίσιμο ρόλο της ανατροφής των παιδιών. Πρέπει λοιπόν να δούμε τα νέα αυτά δεδομένα και να αναζητήσουμε λύσεις σύγχρονες για τις ανάγκες της νέας γυναίκας. Έχοντας προσωπική πείρα από μια απαιτητική και ανταγωνιστική δουλειά και έχοντας δυο μεγάλα παιδιά, γνωρίζω ότι οι ρόλοι αναπροσαρμόζονται. Η γυναίκα συνεισφέρει -συχνά ισότιμα- στον οικογενειακό προϋπολογισμό κι ο πατέρας συμμετέχει στην ανατροφή των παιδιών.
Η κοινωνία χρειάζεται να αναπροσαρμόσει τα μοντέλα και το κράτος να στηρίξει τις νέες ανάγκες. Η μεγάλη βοήθεια που χρειάζεται η μητέρα και η οικογένεια είναι κυρίως στα πρώτα χρόνια μετά τη γέννηση των παιδιών. Τότε χρειάζονται η κοινωνική και οικονομική βοήθεια, οι υποδομές από την πολιτεία, όπως βρεφονηπιακοί σταθμοί, βοήθεια στο σπίτι, ελαστικά ωράρια, άδειες μητρότητας, ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις, ενθάρρυνση της εργοδοσίας με οικονομικά κίνητρα, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η κρίσιμη και δύσκολη αλλά τόσο ευτυχής αυτή περίοδος της οικογένειας. Και τα ίδια πρέπει να εξασφαλίζονται και για τον πατέρα, πχ. της μονογονεϊκής οικογένειας.
Εκεί λοιπόν πιστεύω ότι πρέπει να εστιάσουμε και όχι στην διατήρηση του παλιού προτύπου, της πρόωρης συνταξιοδότησης, που συνήθως μάλιστα έρχεται όταν έχουν μεγαλώσει τα παιδιά.
Τη δημοσίευση του κειμένου μπορείτε να τη δείτε στο
http://www.lianagouta.gr/website/pdf_articles/Δημόσιος%20Τομέας_Μάιος%2009_all.pdf
Παρασκευή 15 Μαΐου 2009
Αυτοδιοίκηση και τοπικές κοινωνίες να πρωτοστατήσουν στις ΑΠΕ
Αν και πρόκειται για μια συνέντευξη που δόθηκε στις αρχές του χρόνου στον Σωτήρη Ζαχαριά, και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της ΕΝΑΕ, "Ελληνική Νομαρχία", το θέμα είναι πιο επίκαιρο από ποτέ!...
ΣΥΖΗΤΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΗΝ π. ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΣΧΜ κ. ΛΙΑΝΑ ΓΟΥΤΑ, Συνέντευξη στον Σ.Ζαχαριά
Κοιτώντας έξω από τα σύνορά μας, βλέπουμε ότι στην Ευρώπη ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών αναδεικνύεται όλο και πιο πρωτοπόρος και ισχυρός. Σε εποχές που τα προβλήματα σε περιοχές της Ελλάδας αλλά και συνολικά της χώρας οξύνονται διαρκώς, αξίζει να δούμε ένα παράδειγμα που μας έρχεται από την Αυστρία», επισημαίνει η κ. Λιάνα Γούτα π. αντιπρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Χημικών Μηχανικών.
- Τί ακριβώς έχουν πετύχει στην Αυστρία…
- Η περιφέρεια της Άνω Αυστρίας έχει καταφέρει να παράγει σήμερα το 30% της ενέργειας που χρειάζεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, γνωστών ως ΑΠΕ. Σε μια εποχή που το ενεργειακό ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και που η Ευρώπη βάζει στόχο για το 2020 οι ΑΠΕ να καλύπτουν το 20% των ενεργειακών της αναγκών. Σήμερα λοιπόν, 12 χρόνια νωρίτερα από το χρονικό όριο, η Άνω Αυστρία έχει ήδη ξεπεράσει τον ευρωπαϊκό στόχο κατά 1,5 φορά. Το βασικότερο όμως είναι ότι οι ενεργειακές αυτές επιδόσεις της έχουν γίνει μοχλός ανάπτυξης για ολόκληρη τη συγκεκριμένη περιοχή, με πολλαπλά οφέλη, καθώς αυξήθηκε σημαντικά το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της και η απασχόληση στην περιοχή.
-Και πώς πέτυχε αυτά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα μια ευρωπαϊκή περιφέρεια;
-Η συνταγή μοιάζει απλή: τόλμησαν και πρωτοπόρησαν. Πριν από 15 χρόνια η περιφέρεια αυτή αποφάσισε ότι έπρεπε να επιλέξει ένα βασικό στόχο γύρω από τον οποίο να στρέψει την ανάπτυξή της. Ο στόχος τον οποίο επέλεξε ήταν η Ενέργεια. Και εκεί έβαλε τη «σημαία» της ανάπτυξής της. Έστρεψε λοιπόν όλες τις προσπάθειές της στην Ενεργειακή Εξοικονόμηση και στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δηλαδή στην Ενέργεια από ήλιο, αέρα, βιομάζα, γεωθερμία. Υιοθέτησε ένα συγκεκριμένο Πρόγραμμα Δράσης, το οποίο και ακολούθησε όλα αυτά τα χρόνια με συνέπεια και προσήλωση. Βασική παράμετρος της επιτυχίας ήταν ότι σε αυτό τον μακροπρόθεσμο στόχο συντονίσθηκαν όλες οι παραγωγικές δυνάμεις της περιοχής, η Διοίκηση, τα Πανεπιστήμια, οι βιομηχανίες, οι επιχειρήσεις. Δημιουργήθηκαν θεσμοί, δόθηκαν κίνητρα, επενδύθηκαν κεφάλαια, αξιοποιήθηκε το ανθρώπινο δυναμικό. Όλοι συντονισμένοι σε ένα κοινό Όραμα Ανάπτυξης. Αποτέλεσμα; Επιδόσεις όπως το 30% που προανέφερα, με πολλαπλά περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, αύξηση του ΑΕΠ και σημαντική αύξηση των θέσεων εργασίας.
-Πρόκειται άραγε για μεμονωμένο παράδειγμα;
-Όχι βέβαια. Είναι μόνο ένα από τα πολλά που μπορούμε να βρούμε και τα οποία αποδεικνύουν τη δύναμη που μπορούν να έχουν οι τοπικές κοινωνίες. Γιατί τέτοια παραδείγματα υπάρχουν πολλά σε όλη την Ευρώπη και σε κάθε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Φορείς της οποίας συχνά πρωτοπορούν με ρηξικέλευθες και προωθημένες προτάσεις. Φτάνει να υπενθυμίσουμε το παράδειγμα του δημάρχου του Λονδίνου ή του συναδέλφου του της Ν. Υόρκης και τις φιλοπεριβαλλοντικές τους ευαισθησίες, προτάσεις και μέτρα. Βέβαια τα μεγέθη είναι διαφορετικά, οι πρωτοβουλίες μπορούν όμως να είναι ανάλογες.
Φαίνεται λοιπόν ότι καθοριστικός παράγοντας ώστε να γίνουν οι κοινωνίες ανταγωνιστικές και με βιώσιμη ανάπτυξη είναι η κινητοποίηση τους και σε τοπικό επίπεδο. Και λέγοντας κινητοποίηση, εννοούμε ότι το Όραμα, η Στρατηγική, οι Δράσεις, η Συναίνεση και η Δέσμευση είναι σημαντικό να προέλθουν από την ίδια την τοπική κοινωνία. Αυτή είναι που πρέπει να αναζητήσει τα χαρακτηριστικά εκείνα που την διαφοροποιούν και που της δίνουν συγκριτικά πλεονεκτήματα. Πάνω σ’ αυτά μπορεί να στηρίξει το Όραμα της για το μέλλον και σ΄ αυτό να συντονίσει όλες της τις δυνάμεις. Με τέτοιες πρακτικές είναι σίγουρο ότι θα ανακαλύψουμε με έκπληξη πόσο μπροστά μπορούν να μας πάνε οι δικές μας δυνάμεις, προς όφελος όλων μας.
-Στην Ελλάδα, ποια είναι η κατάσταση σήμερα στον τομέα αυτό;
Στην Ελλάδα δυστυχώς οι τοπικές κοινωνίες και οι τοπικές αρχές δεν έχουν κινητοποιηθεί όσο θα έπρεπε ή όσο θα μπορούσαν. Αντιθέτως είναι συχνές οι περιπτώσεις όπου υπήρξαν έντονες αντιδράσεις σε ενεργειακές φιλοπεριβαλλοντικές επενδύσεις, όπως πχ σε εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων ή φωτοβολταϊκών μονάδων. Με ενδιαφέρον διάβαζα πριν λίγο καιρό την αντίδραση κάποιων εκπαιδευτικών στην απόφαση να εγκατασταθούν φωτοβολταϊκές μονάδες στις ταράτσες των σχολείων!
Πιστεύω ότι μεγάλο ρόλο σε τέτοιου είδους αντιδράσεις παίζει η έλλειψη ενημέρωσης για τις νέες τεχνολογίες, για τα χαρακτηριστικά τους και κυρίως για τα οφέλη και τα κίνητρα που έχουμε να προχωρήσουμε προς αυτές.
Είναι δεδομένο ότι στο σύγχρονο τρόπο ζωής με τον οποίο ζούμε χρειαζόμαστε ενέργεια και ηλεκτρισμό. Πρέπει να κάνουμε τις επιλογές μας και ως πολιτεία και ως τοπικές αρχές και ως κοινωνία. Κατηφορίζοντας τον δρόμο από την Τρίπολη προς την Καλαμάτα μπορούμε να δούμε τις δυο όψεις του νομίσματος. Πρώτα συναντούμε τις ανεμογγεννήτριες ενός αιολικού πάρκου και λίγο παρακάτω τα φουγάρα του λιγνιτικού εργοστάσιο της Μεγαλόπολης.
Ωστόσο, εκτός της ενημέρωσης των κοινωνιών, πρωταρχικός είναι και ο ρόλος και η ευθύνη των τοπικών αρχών, γιατί αυτές πρέπει πρώτες να ενημερωθούν, να μάθουν, να πάρουν παραδείγματα καλής πρακτικής από άλλες χώρες, να σχεδιάσουν, να προτείνουν, να βάλουν στόχους, να ενημερώσουν. Το όφελος θα είναι σε πολλαπλά επίπεδα για όλους.
-Πώς μπορεί μια Νομαρχία (αν μπορεί) από μόνη της να αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες; Ή να τις προκαλέσει, να συνεισφέρει...
Αναφέραμε παραπάνω πολλά που έχουν να κάνουν με δράσεις, στρατηγική και όραμα. Ωστόσο, πέραν αυτών, ένα από τα πρώτα και πιο απλά πράγματα που μπορεί να κάνει μια Νομαρχία είναι να δώσει το παράδειγμα. Η Νομαρχία, όπως και κάθε φορέας του Δημοσίου ή της Τοπικής αυτοδιοίκησης διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα, χρήμα του πολίτη, άρα είναι και θέμα ηθικής υποχρέωσης να το χρησιμοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο. Θα μπορούσε λοιπόν να ξεκινήσει με το πιο απλό, υιοθετώντας τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας και τεχνολογίες φιλοπεριβαλλοντικές στα κτίρια της, στον εξοπλισμό, στον φωτισμό, στα αυτοκίνητά της: Πιστοποίηση κτιρίων, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, φωτισμός με ενεργειακά αποδοτικούς λαμπτήρες, φιλοπεριβαλλοντικά αυτοκίνητα και οικολογική μετακίνηση, ενεργειακά αποδοτικός εξοπλισμός γραφείου με σήμανση Energy Star και πολλά άλλα. Αυτό και την αγορά θα έσπρωχνε προς αυτή την κατεύθυνση, αφού οι δημόσιες προμήθειες αντιπροσωπεύουν μεγάλο μερίδιο της αγοράς, αλλά και ως εργαλείο ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και πρακτικής εφαρμογής θα λειτουργούσε για όλους τους πολίτες.
Δείτε τη δημοσίευση στο http://www.lianagouta.gr/website/pdf_articles/ENAE_all_short.pdf
ΣΥΖΗΤΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΗΝ π. ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΣΧΜ κ. ΛΙΑΝΑ ΓΟΥΤΑ, Συνέντευξη στον Σ.Ζαχαριά
Κοιτώντας έξω από τα σύνορά μας, βλέπουμε ότι στην Ευρώπη ο ρόλος των τοπικών κοινωνιών αναδεικνύεται όλο και πιο πρωτοπόρος και ισχυρός. Σε εποχές που τα προβλήματα σε περιοχές της Ελλάδας αλλά και συνολικά της χώρας οξύνονται διαρκώς, αξίζει να δούμε ένα παράδειγμα που μας έρχεται από την Αυστρία», επισημαίνει η κ. Λιάνα Γούτα π. αντιπρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Χημικών Μηχανικών.
- Τί ακριβώς έχουν πετύχει στην Αυστρία…
- Η περιφέρεια της Άνω Αυστρίας έχει καταφέρει να παράγει σήμερα το 30% της ενέργειας που χρειάζεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, γνωστών ως ΑΠΕ. Σε μια εποχή που το ενεργειακό ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και που η Ευρώπη βάζει στόχο για το 2020 οι ΑΠΕ να καλύπτουν το 20% των ενεργειακών της αναγκών. Σήμερα λοιπόν, 12 χρόνια νωρίτερα από το χρονικό όριο, η Άνω Αυστρία έχει ήδη ξεπεράσει τον ευρωπαϊκό στόχο κατά 1,5 φορά. Το βασικότερο όμως είναι ότι οι ενεργειακές αυτές επιδόσεις της έχουν γίνει μοχλός ανάπτυξης για ολόκληρη τη συγκεκριμένη περιοχή, με πολλαπλά οφέλη, καθώς αυξήθηκε σημαντικά το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της και η απασχόληση στην περιοχή.
-Και πώς πέτυχε αυτά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα μια ευρωπαϊκή περιφέρεια;
-Η συνταγή μοιάζει απλή: τόλμησαν και πρωτοπόρησαν. Πριν από 15 χρόνια η περιφέρεια αυτή αποφάσισε ότι έπρεπε να επιλέξει ένα βασικό στόχο γύρω από τον οποίο να στρέψει την ανάπτυξή της. Ο στόχος τον οποίο επέλεξε ήταν η Ενέργεια. Και εκεί έβαλε τη «σημαία» της ανάπτυξής της. Έστρεψε λοιπόν όλες τις προσπάθειές της στην Ενεργειακή Εξοικονόμηση και στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δηλαδή στην Ενέργεια από ήλιο, αέρα, βιομάζα, γεωθερμία. Υιοθέτησε ένα συγκεκριμένο Πρόγραμμα Δράσης, το οποίο και ακολούθησε όλα αυτά τα χρόνια με συνέπεια και προσήλωση. Βασική παράμετρος της επιτυχίας ήταν ότι σε αυτό τον μακροπρόθεσμο στόχο συντονίσθηκαν όλες οι παραγωγικές δυνάμεις της περιοχής, η Διοίκηση, τα Πανεπιστήμια, οι βιομηχανίες, οι επιχειρήσεις. Δημιουργήθηκαν θεσμοί, δόθηκαν κίνητρα, επενδύθηκαν κεφάλαια, αξιοποιήθηκε το ανθρώπινο δυναμικό. Όλοι συντονισμένοι σε ένα κοινό Όραμα Ανάπτυξης. Αποτέλεσμα; Επιδόσεις όπως το 30% που προανέφερα, με πολλαπλά περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, αύξηση του ΑΕΠ και σημαντική αύξηση των θέσεων εργασίας.
-Πρόκειται άραγε για μεμονωμένο παράδειγμα;
-Όχι βέβαια. Είναι μόνο ένα από τα πολλά που μπορούμε να βρούμε και τα οποία αποδεικνύουν τη δύναμη που μπορούν να έχουν οι τοπικές κοινωνίες. Γιατί τέτοια παραδείγματα υπάρχουν πολλά σε όλη την Ευρώπη και σε κάθε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Φορείς της οποίας συχνά πρωτοπορούν με ρηξικέλευθες και προωθημένες προτάσεις. Φτάνει να υπενθυμίσουμε το παράδειγμα του δημάρχου του Λονδίνου ή του συναδέλφου του της Ν. Υόρκης και τις φιλοπεριβαλλοντικές τους ευαισθησίες, προτάσεις και μέτρα. Βέβαια τα μεγέθη είναι διαφορετικά, οι πρωτοβουλίες μπορούν όμως να είναι ανάλογες.
Φαίνεται λοιπόν ότι καθοριστικός παράγοντας ώστε να γίνουν οι κοινωνίες ανταγωνιστικές και με βιώσιμη ανάπτυξη είναι η κινητοποίηση τους και σε τοπικό επίπεδο. Και λέγοντας κινητοποίηση, εννοούμε ότι το Όραμα, η Στρατηγική, οι Δράσεις, η Συναίνεση και η Δέσμευση είναι σημαντικό να προέλθουν από την ίδια την τοπική κοινωνία. Αυτή είναι που πρέπει να αναζητήσει τα χαρακτηριστικά εκείνα που την διαφοροποιούν και που της δίνουν συγκριτικά πλεονεκτήματα. Πάνω σ’ αυτά μπορεί να στηρίξει το Όραμα της για το μέλλον και σ΄ αυτό να συντονίσει όλες της τις δυνάμεις. Με τέτοιες πρακτικές είναι σίγουρο ότι θα ανακαλύψουμε με έκπληξη πόσο μπροστά μπορούν να μας πάνε οι δικές μας δυνάμεις, προς όφελος όλων μας.
-Στην Ελλάδα, ποια είναι η κατάσταση σήμερα στον τομέα αυτό;
Στην Ελλάδα δυστυχώς οι τοπικές κοινωνίες και οι τοπικές αρχές δεν έχουν κινητοποιηθεί όσο θα έπρεπε ή όσο θα μπορούσαν. Αντιθέτως είναι συχνές οι περιπτώσεις όπου υπήρξαν έντονες αντιδράσεις σε ενεργειακές φιλοπεριβαλλοντικές επενδύσεις, όπως πχ σε εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων ή φωτοβολταϊκών μονάδων. Με ενδιαφέρον διάβαζα πριν λίγο καιρό την αντίδραση κάποιων εκπαιδευτικών στην απόφαση να εγκατασταθούν φωτοβολταϊκές μονάδες στις ταράτσες των σχολείων!
Πιστεύω ότι μεγάλο ρόλο σε τέτοιου είδους αντιδράσεις παίζει η έλλειψη ενημέρωσης για τις νέες τεχνολογίες, για τα χαρακτηριστικά τους και κυρίως για τα οφέλη και τα κίνητρα που έχουμε να προχωρήσουμε προς αυτές.
Είναι δεδομένο ότι στο σύγχρονο τρόπο ζωής με τον οποίο ζούμε χρειαζόμαστε ενέργεια και ηλεκτρισμό. Πρέπει να κάνουμε τις επιλογές μας και ως πολιτεία και ως τοπικές αρχές και ως κοινωνία. Κατηφορίζοντας τον δρόμο από την Τρίπολη προς την Καλαμάτα μπορούμε να δούμε τις δυο όψεις του νομίσματος. Πρώτα συναντούμε τις ανεμογγεννήτριες ενός αιολικού πάρκου και λίγο παρακάτω τα φουγάρα του λιγνιτικού εργοστάσιο της Μεγαλόπολης.
Ωστόσο, εκτός της ενημέρωσης των κοινωνιών, πρωταρχικός είναι και ο ρόλος και η ευθύνη των τοπικών αρχών, γιατί αυτές πρέπει πρώτες να ενημερωθούν, να μάθουν, να πάρουν παραδείγματα καλής πρακτικής από άλλες χώρες, να σχεδιάσουν, να προτείνουν, να βάλουν στόχους, να ενημερώσουν. Το όφελος θα είναι σε πολλαπλά επίπεδα για όλους.
-Πώς μπορεί μια Νομαρχία (αν μπορεί) από μόνη της να αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες; Ή να τις προκαλέσει, να συνεισφέρει...
Αναφέραμε παραπάνω πολλά που έχουν να κάνουν με δράσεις, στρατηγική και όραμα. Ωστόσο, πέραν αυτών, ένα από τα πρώτα και πιο απλά πράγματα που μπορεί να κάνει μια Νομαρχία είναι να δώσει το παράδειγμα. Η Νομαρχία, όπως και κάθε φορέας του Δημοσίου ή της Τοπικής αυτοδιοίκησης διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα, χρήμα του πολίτη, άρα είναι και θέμα ηθικής υποχρέωσης να το χρησιμοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο. Θα μπορούσε λοιπόν να ξεκινήσει με το πιο απλό, υιοθετώντας τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας και τεχνολογίες φιλοπεριβαλλοντικές στα κτίρια της, στον εξοπλισμό, στον φωτισμό, στα αυτοκίνητά της: Πιστοποίηση κτιρίων, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, φωτισμός με ενεργειακά αποδοτικούς λαμπτήρες, φιλοπεριβαλλοντικά αυτοκίνητα και οικολογική μετακίνηση, ενεργειακά αποδοτικός εξοπλισμός γραφείου με σήμανση Energy Star και πολλά άλλα. Αυτό και την αγορά θα έσπρωχνε προς αυτή την κατεύθυνση, αφού οι δημόσιες προμήθειες αντιπροσωπεύουν μεγάλο μερίδιο της αγοράς, αλλά και ως εργαλείο ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και πρακτικής εφαρμογής θα λειτουργούσε για όλους τους πολίτες.
Δείτε τη δημοσίευση στο http://www.lianagouta.gr/website/pdf_articles/ENAE_all_short.pdf
Δευτέρα 30 Μαρτίου 2009
Η διεθνής διπλωματία απέκτησε νέο επίθετο: 'Ενεργειακή Διπλωματία'
Το τελευταίο διάστημα η διεθνής διπλωματία απέκτησε ένα νέο επίθετο, αυτό της “ενεργειακής” διπλωματίας. Κι αυτό δεν αποτελεί έναν τομέα-παρακλάδι στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις, αλλά αντιθέτως μπαίνει στην καρδιά της διπλωματίας, την χαρακτηρίζει και την καθορίζει σε μεγάλο βαθμό στο σύνολό της. Η πρόσφατη σύρραξη στη Γεωργία κατέδειξε όλες τις πτυχές του προβλήματος, αλλά και έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το πόσο ευάλωτες είναι οι διεθνείς ισορροπίες και πόσο εύκολα μπορούν να τεθούν εκτός ελέγχου όταν, εκτός των άλλων ιστορικών διαφορών, έχουν να ρυθμίσουν και να επιλύσουν και θέματα ενεργειακής πολιτικής.
Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Μιλάμε για την εξασφάλιση των ορυκτών καυσίμων που αποτελούν τη βάση της οικονομίας, της ανάπτυξης, του σύγχρονου τρόπου ζωής. Δηλαδή για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, των οποίων τεράστια κοιτάσματα βρίσκονται στη Μέση Ανατολή, τη Ρωσία και την περιοχή της Κασπίας. Η Μέση Ανατολή κυριαρχεί παγκοσμίως στο πετρέλαιο και ακολουθεί η Ρωσία, ενώ η Ρωσία είναι η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου διαθέτοντας το 32% των παγκόσμιων βεβαιωμένων αποθεμάτων. Ο ενεργειακός πλούτος βρίσκεται λοιπόν σε περιοχές ευάλωτες και ασταθείς πολιτικά, ενώ και η μεταφορά προς την Δύση συνεπάγεται τη διέλευση επίσης μέσα από «επικίνδυνες οδούς». Όποιος μπορεί να ελέγξει είτε τα κοιτάσματα είτε τους δρόμους διέλευσης, κρατά ένα μεγάλο οικονομικό και διπλωματικό ατού στα χέρια του. Η πρόσφατη διένεξη στη Γεωργία, εκτός των άλλων, έχει να κάνει και με τα τεράστια αποθέματα της Κασπίας που μεταφέρονται προς τη Δύση από αγωγούς οι οποίοι περνούν από την Γεωργία παρακάμπτοντας τη Ρωσία. Και αυτό πυροδοτεί εντάσεις, διαξιφισμούς και διεκδικήσεις από όλα τα μέρη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), με μια ενεργειακή εξάρτηση που την υποχρεώνει να βασίζεται κατά 60% σε καύσιμα που εισάγει, την τελευταία διετία βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού ως προς την εξασφάλιση των ενεργειακών της αναγκών. Έχοντας ζήσει καταστάσεις πανικού, όταν η Ουκρανία απειλούσε να κλείσει τις στρόφιγγες του αγωγού που έφερνε Φυσικό Αέριο από τη Ρωσία στην Ευρώπη, έχοντας δει τις τιμές των καυσίμων να ακολουθούν τρελή κούρσα ανάλογα με τις πολιτικές αναταράξεις και τα κερδοσκοπικά παιχνίδια, αναδεικνύει σε μείζον ζήτημα την ‘’ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση’’. Ή με πιο απλά λόγια, το πώς θα εξασφαλίζει τα καύσιμα που χρειάζεται με ασφάλεια και σε καλή τιμή. Οι απλοί κανόνες της αγοράς, για κάθε εμπορικό αγαθό, άρα και για τα καύσιμα, λένε ότι τόσο καλύτερα επιτυγχάνονται οι στόχοι αυτοί, όσο περισσότερους προμηθευτές έχει κανείς και από όσο περισσότερο διαφορετικούς δρόμους μεταφέρονται τα καύσιμα αυτά. Αυτοί είναι και οι στόχοι που έχουν γίνει πρωταρχικοί για την ΕΕ. Βεβαίως σε αυτό το παιχνίδι, ρόλο ισχυρού παίκτη και διαμορφωτή διεκδικούν με έμφαση και οι ΗΠΑ και η Ρωσία. Οπότε το puzzle γίνεται πολύπλοκο!
Αλλά και χώρες όπως η Τουρκία και η Ελλάδα παίζουν το δικό τους ρόλο. Καλούνται να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες και για το δικό τους ενεργειακό όφελος, αλλά και προκειμένου να αναδειχθούν σε ισχυρό ενεργειακό παίκτη και συνομιλητή της διεθνούς διπλωματίας.
Η χώρα μας το τελευταίο διάστημα κινείται αποφασιστικά προς αυτή την κατεύθυνση. Μέχρι πρόσφατα προμηθευόμασταν μόνο μικρές ποσότητες αερίου από τη Ρωσία, με αγωγό μέσω Ανατολικής Ευρώπης και Βουλγαρίας.
Πριν από ένα χρόνο εγκαινιάσθηκε ο νέος αγωγός που θα φέρνει αέριο από τα βάθη της Ασίας, την Κασπία και τη Μέση Ανατολή, μέσω της Τουρκίας, και από την Ελλάδα θα διοχετεύεται στην υπόλοιπη Κεντρική Ευρώπη μέσω του υποθαλάσσιου ελληνοϊταλικού αγωγού που θα κατασκευαστεί.
Από την άλλη, με τη συμφωνία για τον αγωγό South Stream, μεγάλες ποσότητες αερίου θα μπορούμε πλέον να παίρνουμε και από τη Ρωσία, μέσω Μαύρης Θάλασσας και Βουλγαρίας, ποσότητες που κι αυτές θα μπορούν να διοχετευθούν στην Κεντρική Ευρώπη μέσω του ελληνοϊταλικού αγωγού. Το όφελος της συμφωνίας είναι διπλό αφού εξασφαλίζει πρόσβαση και στο Ρωσικό αέριο αλλά και μια οδό τροφοδοσίας η οποία δεν περνά από την Τουρκία.
Με το στόχο της ενδυνάμωσης του ρόλου της στην ενεργειακή σκακιέρα, η Ελλάδα διεκδικεί και μια διακλάδωση του σχεδιαζόμενου αγωγού Nabuco, που θα μεταφέρει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν ή το Ιράν και το Τουρκμενιστάν, μέσω Τουρκίας και Βουλγαρίας στην Κεντρική Ευρώπη.
Οι κινήσεις για το αέριο συμπληρώνονται και από τις συμφωνίες για αλγέρικο αέριο που μεταφέρεται στην Ελλάδα με πλοία και αποθηκεύεται σε ειδικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης.
Αντίστοιχες και οι στρατηγικές κινήσεις για την τροφοδοσία του πετρελαίου, με βασικότερη αυτήν του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, αφού με αυτόν θα μπορούμε να προμηθευόμαστε ρωσικό πετρέλαιο μέσω Μαύρης Θάλασσας και Βουλγαρίας, παρακάμπτοντας τα στενά του Βοσπόρου και τον μέχρι τώρα κυρίαρχο ρόλο της Τουρκίας.
Με αυτά τα δεδομένα στο διπλωματικό σκηνικό, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αναδειχθεί σε ισχυρό παράγοντα, που όχι μόνο θα της εξασφαλίσει ενεργειακά και οικονομικά οφέλη, αλλά θα κάνει τη φωνή της πιο δυνατή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και θα συνδέσει την ασφάλειά της με την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της Κεντρικής Ευρώπης, παράμετρος βασική και κρίσιμη για τη χώρα μας. Φαίνεται λοιπόν, ότι οι συγκυρίες και οι στρατηγικές επιλογές βοηθούν στο να γίνει η χώρα μας ‘σταυροδρόμι’. Και ξεκινώντας με το ‘σταυροδρόμι’ στα ενεργειακά, έχουμε κάνει μια πολύ καλή αρχή και για άλλους τομείς πιθανώς!
Άρθρο στο Περιοδικό "Η Ευρώπη στη Ζωή μας", τεύχος Μαρτίου '09 και αναδημοσίευση στο περιοδικό "Politics News"
Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Μιλάμε για την εξασφάλιση των ορυκτών καυσίμων που αποτελούν τη βάση της οικονομίας, της ανάπτυξης, του σύγχρονου τρόπου ζωής. Δηλαδή για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, των οποίων τεράστια κοιτάσματα βρίσκονται στη Μέση Ανατολή, τη Ρωσία και την περιοχή της Κασπίας. Η Μέση Ανατολή κυριαρχεί παγκοσμίως στο πετρέλαιο και ακολουθεί η Ρωσία, ενώ η Ρωσία είναι η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου διαθέτοντας το 32% των παγκόσμιων βεβαιωμένων αποθεμάτων. Ο ενεργειακός πλούτος βρίσκεται λοιπόν σε περιοχές ευάλωτες και ασταθείς πολιτικά, ενώ και η μεταφορά προς την Δύση συνεπάγεται τη διέλευση επίσης μέσα από «επικίνδυνες οδούς». Όποιος μπορεί να ελέγξει είτε τα κοιτάσματα είτε τους δρόμους διέλευσης, κρατά ένα μεγάλο οικονομικό και διπλωματικό ατού στα χέρια του. Η πρόσφατη διένεξη στη Γεωργία, εκτός των άλλων, έχει να κάνει και με τα τεράστια αποθέματα της Κασπίας που μεταφέρονται προς τη Δύση από αγωγούς οι οποίοι περνούν από την Γεωργία παρακάμπτοντας τη Ρωσία. Και αυτό πυροδοτεί εντάσεις, διαξιφισμούς και διεκδικήσεις από όλα τα μέρη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), με μια ενεργειακή εξάρτηση που την υποχρεώνει να βασίζεται κατά 60% σε καύσιμα που εισάγει, την τελευταία διετία βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού ως προς την εξασφάλιση των ενεργειακών της αναγκών. Έχοντας ζήσει καταστάσεις πανικού, όταν η Ουκρανία απειλούσε να κλείσει τις στρόφιγγες του αγωγού που έφερνε Φυσικό Αέριο από τη Ρωσία στην Ευρώπη, έχοντας δει τις τιμές των καυσίμων να ακολουθούν τρελή κούρσα ανάλογα με τις πολιτικές αναταράξεις και τα κερδοσκοπικά παιχνίδια, αναδεικνύει σε μείζον ζήτημα την ‘’ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση’’. Ή με πιο απλά λόγια, το πώς θα εξασφαλίζει τα καύσιμα που χρειάζεται με ασφάλεια και σε καλή τιμή. Οι απλοί κανόνες της αγοράς, για κάθε εμπορικό αγαθό, άρα και για τα καύσιμα, λένε ότι τόσο καλύτερα επιτυγχάνονται οι στόχοι αυτοί, όσο περισσότερους προμηθευτές έχει κανείς και από όσο περισσότερο διαφορετικούς δρόμους μεταφέρονται τα καύσιμα αυτά. Αυτοί είναι και οι στόχοι που έχουν γίνει πρωταρχικοί για την ΕΕ. Βεβαίως σε αυτό το παιχνίδι, ρόλο ισχυρού παίκτη και διαμορφωτή διεκδικούν με έμφαση και οι ΗΠΑ και η Ρωσία. Οπότε το puzzle γίνεται πολύπλοκο!
Αλλά και χώρες όπως η Τουρκία και η Ελλάδα παίζουν το δικό τους ρόλο. Καλούνται να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες και για το δικό τους ενεργειακό όφελος, αλλά και προκειμένου να αναδειχθούν σε ισχυρό ενεργειακό παίκτη και συνομιλητή της διεθνούς διπλωματίας.
Η χώρα μας το τελευταίο διάστημα κινείται αποφασιστικά προς αυτή την κατεύθυνση. Μέχρι πρόσφατα προμηθευόμασταν μόνο μικρές ποσότητες αερίου από τη Ρωσία, με αγωγό μέσω Ανατολικής Ευρώπης και Βουλγαρίας.
Πριν από ένα χρόνο εγκαινιάσθηκε ο νέος αγωγός που θα φέρνει αέριο από τα βάθη της Ασίας, την Κασπία και τη Μέση Ανατολή, μέσω της Τουρκίας, και από την Ελλάδα θα διοχετεύεται στην υπόλοιπη Κεντρική Ευρώπη μέσω του υποθαλάσσιου ελληνοϊταλικού αγωγού που θα κατασκευαστεί.
Από την άλλη, με τη συμφωνία για τον αγωγό South Stream, μεγάλες ποσότητες αερίου θα μπορούμε πλέον να παίρνουμε και από τη Ρωσία, μέσω Μαύρης Θάλασσας και Βουλγαρίας, ποσότητες που κι αυτές θα μπορούν να διοχετευθούν στην Κεντρική Ευρώπη μέσω του ελληνοϊταλικού αγωγού. Το όφελος της συμφωνίας είναι διπλό αφού εξασφαλίζει πρόσβαση και στο Ρωσικό αέριο αλλά και μια οδό τροφοδοσίας η οποία δεν περνά από την Τουρκία.
Με το στόχο της ενδυνάμωσης του ρόλου της στην ενεργειακή σκακιέρα, η Ελλάδα διεκδικεί και μια διακλάδωση του σχεδιαζόμενου αγωγού Nabuco, που θα μεταφέρει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν ή το Ιράν και το Τουρκμενιστάν, μέσω Τουρκίας και Βουλγαρίας στην Κεντρική Ευρώπη.
Οι κινήσεις για το αέριο συμπληρώνονται και από τις συμφωνίες για αλγέρικο αέριο που μεταφέρεται στην Ελλάδα με πλοία και αποθηκεύεται σε ειδικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης.
Αντίστοιχες και οι στρατηγικές κινήσεις για την τροφοδοσία του πετρελαίου, με βασικότερη αυτήν του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, αφού με αυτόν θα μπορούμε να προμηθευόμαστε ρωσικό πετρέλαιο μέσω Μαύρης Θάλασσας και Βουλγαρίας, παρακάμπτοντας τα στενά του Βοσπόρου και τον μέχρι τώρα κυρίαρχο ρόλο της Τουρκίας.
Με αυτά τα δεδομένα στο διπλωματικό σκηνικό, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αναδειχθεί σε ισχυρό παράγοντα, που όχι μόνο θα της εξασφαλίσει ενεργειακά και οικονομικά οφέλη, αλλά θα κάνει τη φωνή της πιο δυνατή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και θα συνδέσει την ασφάλειά της με την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της Κεντρικής Ευρώπης, παράμετρος βασική και κρίσιμη για τη χώρα μας. Φαίνεται λοιπόν, ότι οι συγκυρίες και οι στρατηγικές επιλογές βοηθούν στο να γίνει η χώρα μας ‘σταυροδρόμι’. Και ξεκινώντας με το ‘σταυροδρόμι’ στα ενεργειακά, έχουμε κάνει μια πολύ καλή αρχή και για άλλους τομείς πιθανώς!
Άρθρο στο Περιοδικό "Η Ευρώπη στη Ζωή μας", τεύχος Μαρτίου '09 και αναδημοσίευση στο περιοδικό "Politics News"
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
